Po zmianach w przepisach, które weszły w życie 3 marca, kierowców od 3 czerwca czekają kolejne. Oczywiście, jeśli projekt nowego rozporządzenia, autorstwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, finalnie faktycznie wejdzie w życie.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Od 3 czerwca łatwiej będzie dostać punkty karne
Projekt wprowadza zmiany w przyznawaniu punktów karnych. Zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami maksymalna liczba punktów karnych za przekroczenie prędkości, czyli 15, grozi za prędkość wyższą o 70 km na godz. niż ustalone ograniczenie. Zgodnie z projektem po wejściu w życie nowych przepisów 15 punktów będzie groziło za przekroczenie dozwolonej prędkości o 50 km na godz.
Tylko za te wykroczenia będzie można zredukować punkty karne
Najważniejszą zmianą w projekcie nowych przepisów jest jednak ta, która dotyczy sposobu redukcji punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W myśl nowych przepisów nie wszystkie punkty będzie można na dotychczasowych zasadach zredukować na specjalnym szkoleniu — tzw. kursie reedukacyjnym. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami kierowca ma możliwość, raz na sześć miesięcy, zmniejszyć liczbę punktów karnych o sześć (bez względu na rodzaj popełnionego wykroczenia — i to właśnie ma się zmienić), o ile wcześniej zapłacił mandat.
Projekt wprowadza listę wykroczeń, za które otrzymane punkty karne będzie można zredukować. Punktów za inne wykroczenia — te najbardziej niebezpieczne — nie będzie się już można tak łatwo, jak dotychczas pozbyć.
W uzasadnieniu do projektu czytamy, że katalog wybranych rodzajów naruszeń ma zostać określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem sprawiedliwości.
Policjant wystawia mandatPolicja
Natomiast już wprost z projektu, a dokładnie z jego par. 11. wynika, że po odbyciu szkolenia, wykreślone z ewidencji będą mogły być wyłącznie "punkty przyznane za naruszenia oznaczone w załączniku nr 1 do rozporządzenia kodami: od C 05 do C 20, D 03, D 05, E 11, F 01, od F 10 do F 12, od G 01 do G 08, od H 01 do H 03, od H 05 do H 08, od H 13 do H 16, od H 18 do H 20, H 24, H 25, od H 27 do H 29, od J 04 do J 11, od J 20 do J 23".
Pełna lista tych wykroczeń (przedstawionych w projekcie) przedstawia się następująco:
- Niezatrzymanie pojazdu przed sygnalizatorem S-2 przez kierującego pojazdem skręcającym (zawracającym) w kierunku wskazanym zieloną strzałką,
- Niestosowanie się do znaków:
- B-2 "zakaz wjazdu",
- B-1 "zakaz ruchu w obu kierunkach",
- B-21 "zakaz skręcania w lewo" lub B-22 "zakaz skręcania w prawo",
- C-1 do C-12 "nakaz jazdy ...",
- D-11 "początek pasa ruchu dla autobusów", D-12 "pas ruchu dla autobusów", F-10 "kierunki na pasach ruchu", F-11 "kierunki na pasie ruchu", F-15 "niesymetryczny podział jezdni dla przeciwnych kierunków ruchu", F-18 "przeciwny kierunek dla określonych pojazdów", F-19 "pas ruchu dla określonych pojazdów",
- P-8a do P-8c "strzałka kierunkowa …",
- P-4 "linia podwójna ciągła",
- B-31 "pierwszeństwo dla nadjeżdżających z przeciwka",
- B-3 do B-7 "zakaz wjazdu ...",
- B-13 do B-19 "zakaz wjazdu ...",
- Niezatrzymanie pojazdu w związku ze znakiem B-20 "stop",
- Niestosowanie się do znaków:
- D-18 "parking" lub D-18b "parking zadaszony", z umieszczoną pod znakiem tabliczką T-29, albo D-18a "parking — miejsce zastrzeżone", z umieszczoną pod znakiem tabliczką T-29,
- P-18 "stanowisko postojowe" i P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej" albo P-20 "koperta" i P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej", umieszczonego samodzielnie bez znaku pionowego D-18, D-18a lub D-18b,
- B-35 "zakaz postoju", B-36 "zakaz zatrzymywania się", B-37 "zakaz postoju w dni nieparzyste", B-38 "zakaz postoju w dni parzyste" lub B-39 "strefa ograniczonego postoju",
- Niestosowanie się do pozostałych, niewyszczególnionych w niniejszym katalogu znaków i sygnałów drogowych, z wyłączeniem znaków dotyczących zatrzymania i postoju pojazdów.
- Naruszenie zakazu zawracania,
- Niesygnalizowanie lub błędne sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy lub pasa ruchu albo niezaprzestanie sygnalizowania po wykonaniu manewru,
- Niezachowanie minimalnego odstępu od poprzedzającego pojazdu podczas przejazdu autostradą albo drogą ekspresową lub podczas przejazdu tunelem o długości przekraczającej 500 m poza obszarem zabudowanym,
- Wyprzedzanie pojazdu z niewłaściwej strony,
- Zwiększanie prędkości przez kierującego pojazdem wyprzedzanym,
- Wyprzedzanie bez zachowania bezpiecznego odstępu od wyprzedzanego pojazdu lub uczestnika ruchu,
- Naruszenie przez kierującego pojazdem kategorii N2 lub N3* zakazu wyprzedzania pojazdu samochodowego na autostradzie i drodze ekspresowej o wyłącznie dwóch pasach ruchu przeznaczonych dla danego kierunku jazdy,
- Niestosowanie się podczas jazdy do obowiązku używania wymaganych przepisami świateł:
- od zmierzchu do świtu,
- w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza,
- w okresie od świtu do zmierzchu,
- w tunelu, niezależnie od pory doby,
- Naruszenie warunków dopuszczalności używania świateł przeciwmgłowych:
- przednich,
- tylnych,
- Pozostawienie pojazdu bez wymaganego przepisami oświetlenia,
- Korzystanie ze świateł drogowych w sposób niezgodny z przepisami,
- Naruszenie zakazu cofania:
- na drodze ekspresowej lub autostradzie,
- w tunelu, na moście lub wiadukcie,
- Omijanie pojazdu sygnalizującego zamiar skręcenia w lewo z jego lewej strony,
- Nieuprawnione umieszczanie w pojeździe lub na nim urządzeń stanowiących obowiązkowe wyposażenie pojazdu uprzywilejowanego, wysyłających sygnały świetlne w postaci niebieskich lub czerwonych świateł błyskowych albo sygnał dźwiękowy o zmiennym tonie,
- Naruszenie obowiązku "jazdy prawostronnej",
- Naruszenie obowiązku korzystania z pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem,
- Naruszenie przez kierującego pojazdem obowiązku używania kasku ochronnego odpowiadającego właściwym warunkom technicznym,
- Naruszenie zakazu wjeżdżania na skrzyżowanie, jeśli na skrzyżowaniu lub za nim nie ma miejsca do kontynuowania jazdy,
- Zakrywanie (zasłanianie) świateł oraz urządzeń sygnalizacyjnych, tablic rejestracyjnych lub innych wymaganych tablic albo znaków, które powinny być widoczne,
- Ozdabianie tablic rejestracyjnych oraz umieszczanie z przodu lub z tyłu pojazdu znaków, napisów lub przedmiotów ograniczających czytelność tych tablic,
- Wjeżdżanie między jadące w kolumnie rowery, wózki rowerowe lub hulajnogi elektryczne albo pojazdy uprzywilejowane oraz pojazdy jednostek podporządkowanych Ministrowi Obrony Narodowej,
- Zatrzymanie pojazdu:
- na przejściu dla pieszych lub na przejeździe dla rowerzystów oraz w odległości mniejszej niż 10 m przed tym przejściem lub przejazdem, albo w odległości 10 m za tym przejściem lub przejazdem na drodze dwukierunkowej o dwóch pasach ruchu,
- na przejeździe kolejowym lub tramwajowym, na skrzyżowaniu oraz w odległości mniejszej niż 10 m od przejazdu lub skrzyżowania,
- w tunelu, na moście lub na wiadukcie,
- Zajmowanie więcej niż jednego pasa, jeżeli na jezdni są wyznaczone pasy ruchu,
- Naruszenie przez kierującego pojazdem zakazu wjeżdżania na przejazd tramwajowy, jeśli po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy,
- Wjeżdżanie na pas między jezdniami,
- Naruszenie przepisów określających warunki oraz zakazy zatrzymywania lub postoju z wyjątkiem naruszenia określonego kodami H 18-H 20,
- Naruszenie przez kierującego pojazdem kategorii N2 lub N3* lub zespołem pojazdów o długości ponad 7 m na autostradzie lub drodze ekspresowej o trzech lub więcej wyznaczonych pasach ruchu na jezdni w jednym kierunku obowiązku korzystania wyłącznie z dwóch pasów ruchu przeznaczonych dla danego kierunku, znajdujących się najbliżej prawej krawędzi jezdni,
- Przewożenie pasażera niezgodnie z przepisami o korzystaniu z pasów bezpieczeństwa lub używaniu kasków ochronnych,
- Przewożenie więcej niż jednego pasażera niezgodnie z przepisami o korzystaniu z pasów bezpieczeństwa lub używaniu kasków ochronnych,
- Naruszenie przepisów dotyczących przewozu dzieci lub młodzieży przez:
- kierującego pojazdem przewożącym dzieci lub młodzież oraz autobusem szkolnym,
- kierującego innym pojazdem,
- Naruszenie przepisów dotyczących przewozu osób niepełnosprawnych przez:
- kierującego pojazdem przewożącym osoby niepełnosprawne,
- kierującego innym pojazdem,
- Przewóz osób pojazdem nieprzeznaczonym lub nieprzystosowanym do tego celu bądź w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określonych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu albo wynikających z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji, jeżeli liczba osób przewożonych w niewłaściwy sposób wynosi:
- 1 osobę,
- 2 osoby,
- Naruszenie warunków przewozu konwojentów, drużyn roboczych lub osób wykonujących czynności ładunkowe, w przyczepie ciągniętej przez ciągnik rolniczy, jeżeli:
- liczba osób przekracza 5,
- osoby znajdują się pomiędzy ładunkiem a przednią ścianą przyczepy,
- Naruszenie warunków przewozu osób w przyczepie,
- Naruszenie warunków dopuszczalności przewozu osób samochodem ciężarowym poza kabiną kierowcy.
Punkty karne za wszystkie inne wykroczenia nie będą mogły być usunięte z ewidencji w inny sposób niż po upływie jednego roku od czasu opłacenia mandatu lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu.
Punktów karnych za takie wykroczenia nie będzie można zredukować na kursie
W uzasadnieniu projektu swojego ministerstwo zaznacza, że do listy przewinień, za które nie będzie już można na dotychczasowych zasadach zredukować punktów karnych zaliczają się — jak czytamy w projekcie — "naruszenia, które mają istotny wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego". Do takich wykroczeń zaliczają się:
- naruszenia oznaczone kodami A 01-A 11 polegające m.in. na spowodowaniu wypadku lub kolizji drogowej, kierowaniu w stanie nietrzeźwości/po użyciu alkoholu, nieudzieleniu pomocy ofiarom wypadku,
- naruszenia polegające na nieprawidłowym zachowaniu się wobec pieszych oznaczone kodami B 01-B 12,
- naruszenia polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości oznaczone kodami E 01-E 08, czy chociażby
- większość naruszeń polegających na niestosowaniu się do przepisów o wyprzedzaniu.
Jakie są zmiany w punktach karnych dla młodych kierowców?
Inna zmiana, którą niesie ze sobą projekt, dotyczy młodych kierowców podczas okresu próbnego. Do wykazu wykroczeń, których kursy reedukacyjne w tym przypadku nie obejmują projekt zakłada dodanie naruszenia oznaczonego kodem D 06 — nieustąpieniu pierwszeństwa przejazdu innemu pojazdowi.
Tutaj liczba punktów karnych, które można za nie dostać, zależy jednak od tego, czy
- naruszenie to spowodowało zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, którego następstwem było naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia — w takim przypadku można dostać 12 punktów karnych,
- naruszenie to spowodowało zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w którym nie doszło do naruszenia czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia — wtedy można dostać 10 punktów karnych,
- naruszenie to spowodowało tamowanie lub utrudnienie ruchu na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu — w takich okolicznościach grozi 8 punktów karnych.
Kiedy można stracić prawo jazdy?
Zgodnie z obowiązującymi aktualnie przepisami, kierowca, który posiada prawo jazdy od co najmniej roku i przekroczy dopuszczalny próg 24 punktów karnych, musi liczyć się z poważnymi konsekwencjami administracyjnymi. W takiej sytuacji policja przekazuje jego sprawę do starosty, inicjując procedurę weryfikacji kwalifikacji do prowadzenia pojazdów.
Następnie starosta wszczyna postępowanie, w trakcie którego oceniane jest, czy dana osoba nadal spełnia wymagania niezbędne do bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym. W praktyce oznacza to obowiązek ponownego przystąpienia do egzaminu państwowego, sprawdzającego zarówno wiedzę teoretyczną, jak i umiejętności praktyczne. Dodatkowo kierowca kierowany jest na badania psychologiczne, które mają ocenić jego predyspozycje psychomotoryczne, poziom koncentracji oraz zdolność podejmowania właściwych decyzji na drodze.
Jeżeli osoba objęta tą procedurą nie zda egzaminu sprawdzającego lub nie uzyska pozytywnego wyniku badań psychologicznych, starosta podejmuje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W efekcie kierowca traci prawo jazdy i, aby ponownie je uzyskać, musi przejść pełną procedurę od początku tak, jak osoba ubiegająca się o nie po raz pierwszy.
W odniesieniu do kierowców, którzy uzyskali prawo jazdy niedawno — czyli nie minął jeszcze rok od jego wydania — przepisy przewidują bardziej rygorystyczne zasady odpowiedzialności za wykroczenia drogowe. W ich przypadku maksymalny dopuszczalny limit punktów karnych został obniżony do 20. Przekroczenie tego progu niesie za sobą natychmiastowe i znacznie surowsze konsekwencje niż w przypadku bardziej doświadczonych kierowców. Nie stosuje się tu procedury weryfikacyjnej polegającej na skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje, czy dodatkowe badania. Zamiast tego organ administracyjny podejmuje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w sposób automatyczny, bez konieczności wcześniejszego potwierdzania umiejętności kierowcy.
W praktyce oznacza to, że młody kierowca traci prawo jazdy niemal natychmiast po przekroczeniu limitu punktów i, aby ponownie je uzyskać, musi przejść całą ścieżkę od początku — łącznie z kursem w szkole jazdy, egzaminem teoretycznym i praktycznym.
Kiedy w życie wejdą nowe przepisy?
Zgodnie z par. 12 projektu rozporządzenia planowany termin wejścia w życie nowych przepisów to 3 czerwca 2026 r. Czy jednak nowe przepisy wejdą wtedy w życie, zależy od tempa prac legislacyjnych, bowiem dopiero 9 kwietnia 2026 r. projekt zmian trafił do etapu uzgodnień międzyresortowych, a ministerstwo wyznaczyło pozostałym resortom zaledwie pięć dni na przedstawienie swoich stanowisk.
