Szwajcaria znana jest z tego, że kierowcy tam nie przekraczają prędkości. Dlatego ewentualne wprowadzenie limitu wynoszącego 80 km na godz. na autostradach byłoby zmianą bardzo odczuwalną. To ograniczenie miałoby obniżyć zużycie paliwa, z którym Szwajcarzy mają coraz większy problem.
Dlaczego Szwajcaria rozważa limit 80 km na godz.?
Federalny Urząd ds. Gospodarczego Zaopatrzenia Kraju, znany pod skrótem BWL, potwierdził przeprowadzenie wewnętrznych konsultacji administracyjnych w sprawie czasowego ograniczenia prędkości. Rozważana jest redukcja maksymalnej prędkości na autostradach ze 120 do 80 km na godz. Takie rozwiązanie miałoby zostać zastosowane dopiero w przypadku poważnego niedoboru paliw, z którym rynek nie byłby już w stanie poradzić sobie bez interwencji państwa.
Na razie kierowcy nie muszą zdejmować nogi z gazu bardziej niż zwykle. Nie ma rozporządzenia wprowadzającego nowy limit, nie ustalono też daty jego ewentualnego obowiązywania. Nie wiadomo również, czy ograniczenie objęłoby wszystkie autostrady i drogi szybkiego ruchu, czy jedynie wybrane odcinki. Szczegóły dotyczące czasu trwania regulacji, sposobu oznakowania i ewentualnych wyjątków pozostają przedmiotem analiz. Jednak już sam fakt, że doszło do takich rozważań, powinien mocno niepokoić.
- Przeczytaj także: Z polskich autostrad zrobiliśmy sobie niemieckie. Mówiłem o tym od dawna
Czy w Szwajcarii naprawdę zaczyna brakować paliwa?
Szwajcarskie władze podkreślają, że dostawy energii są zasadniczo zabezpieczone, jednak sytuacja na rynku produktów ropopochodnych pozostaje napięta i podatna na kolejne zakłócenia. Szczególnie trudne jest zaopatrzenie w olej napędowy. Problemy nie oznaczają jeszcze, że stacje paliw w całym kraju nagle przestaną sprzedawać diesla lub benzynę, ale administracja przygotowuje się na mniej korzystny rozwój wydarzeń.
Sytuacja stała się na tyle poważna, że od 23 października do 22 listopada 2026 r. zezwolono na pobranie do 45 mln litrów oleju napędowego z obowiązkowych rezerw, co odpowiada niespełna 4 proc. zapasów diesla przechowywanych w ramach systemu bezpieczeństwa. Ilość ta jest porównywalna z kilkudniowym krajowym zużyciem paliwa, dlatego nie rozwiąże wszystkich problemów, a ma przede wszystkim uzupełnić ograniczone dostawy i zapobiec przerwom w zaopatrzeniu.
Uruchomienie rezerw nie oznacza również niższych cen na stacjach. Paliwo znajdujące się w obowiązkowych zapasach jest sprzedawane po cenach rynkowych, a BWL nie steruje detalicznymi cenami benzyny ani oleju napędowego. Dla kierowców jest to zabezpieczenie dostępności paliwa, a nie forma dopłaty obniżającej koszt tankowania.
Aktualnie maksymalne ograniczenie prędkości w Szwajcarii wynosi 120 km na godz.
Oscity / Shutterstock
Co spowodowało problemy z dostawami paliwa do Szwajcarii?
Obecna sytuacja jest skutkiem nałożenia się kilku niekorzystnych czynników, nie tylko kwestii niestabilnej sytuacji na Bliskim Wschodzie. Wpłynął na to także rekordowo niski poziom Renu, który ograniczył żeglugę i transport produktów naftowych. Rzeka jest jednym z najważniejszych szlaków zaopatrzeniowych Szwajcarii.
Na sytuację wpłynęły także przestoje i prace serwisowe w europejskich rafineriach. Szwajcarska rafineria w Cressier miała we wrześniu nieplanowaną, około dwutygodniową przerwę, choć obecnie produkuje już normalnie. Silne opady na południu Francji spowodowały z kolei opóźnienia podczas przeładunku ropy i gotowych produktów przeznaczonych do transportu rurociągami.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Ile paliwa pozwoli zaoszczędzić limit 80 km na godz.?
BWL nie przedstawił dokładnych obliczeń pokazujących, o ile spadłoby zużycie paliwa po ograniczeniu prędkości do 80 km na godz. Wynik zależałby od wielu czynników, w tym natężenia ruchu, udziału samochodów ciężarowych, rodzaju tras oraz rzeczywistych prędkości osiąganych obecnie przez kierowców. Na zatłoczonych fragmentach autostrad ruch i tak często odbywa się wolniej niż dopuszczalne 120 km na godz., więc w takich miejscach dodatkowy efekt mógłby być ograniczony.
Warto zaznaczyć, że transport ciężki już teraz ma nałożone ograniczenia do 80 km na godz. na wszystkich trasach poza miastem. Z kolei samochody osobowe przy takiej prędkości okazują się bardzo oszczędne — to praktycznie jedna z najlepszych prędkości, która łączy względnie sprawną jazdę i dużą ekonomię. Różnica w spalaniu samochodu osobowego między prędkością 80 a 120 km na godz. może wynosić nawet ok. 20-30 proc.
Nowy limit oznaczałby również wyraźne wydłużenie podróży. Przy założeniu jazdy ze stałą prędkością pokonanie 100 km przy 120 km na godz. trwa 50 minut. Przy 80 km na godz. ta sama droga zajmuje 75 minut, czyli o 25 minut dłużej. Jest to obliczenie teoretyczne, nieuwzględniające korków, robót drogowych i postojów, ale dobrze pokazuje skalę różnicy.
Ponadto mówi się, że samochody elektryczne mogłyby uniknąć tego ograniczenia. Nie zużywają benzyny ani oleju napędowego, więc z punktu widzenia oszczędzania paliw objęcie ich niższym limitem może wydawać się niepotrzebne. Pozostaje jedynie problem różnicy w prędkości, która może powodować zagrożenie.
Jakie inne działania może podjąć Szwajcaria?
Ograniczenie prędkości nie jest pierwszym środkiem, który miałby zostać zastosowany. W początkowej fazie władze chcą apelować do mieszkańców o dobrowolne oszczędzanie paliwa. Kierowcy mogą być zachęcani do tworzenia wspólnych przejazdów, ograniczania podróży rekreacyjnych oraz częstszego korzystania z pociągów, autobusów i komunikacji miejskiej.
Jeżeli sytuacja nadal będzie się pogarszać, możliwe jest wprowadzenie czasowego limitu na autostradach i drogach szybkiego ruchu. Szwajcarskie przepisy przewidują również przygotowanie bardziej zdecydowanych rozwiązań, takich jak kontyngenty i racjonowanie paliwa. Byłyby one jednak stosowane dopiero wtedy, gdy łagodniejsze działania nie wystarczyłyby do utrzymania ciągłości dostaw.
