Buspas

Buspas to pas ruchu przeznaczony głównie dla autobusów, który ma na celu usprawnienie transportu miejskiego poprzez omijanie zatorów drogowych. W Polsce, zgodnie z ustawą o elektromobilności, od 2018 roku z buspasów mogą korzystać również samochody elektryczne. Dodatkowo, w niektórych miastach, buspasy są dostępne dla kierowców przewożących co najmniej dwóch pasażerów, taksówek, motocykli oraz rowerów, choć to ostatnie rozwiązanie budzi kontrowersje ze względu na ograniczenie przepustowości buspasów.

Pierwszy buspas na świecie powstał w Chicago w 1939 roku. W Europie pionierem była niemiecka miejscowość Hamburg, gdzie w 1962 roku wprowadzono pierwsze buspasy. W Polsce pierwsze buspasy pojawiły się w Warszawie w 1993 roku, choć niektóre źródła wskazują na Kraków jako miejsce ich debiutu w 2004 roku. Obecnie buspasy funkcjonują w 35 polskich miastach, a ich długość i liczba stale rośnie.

Buspasy mają na celu przyspieszenie podróży autobusami w godzinach szczytu, dając im pierwszeństwo na drogach. Mogą być czynne przez całą dobę lub tylko w określonych godzinach. Często są wyposażone w oddzielną sygnalizację świetlną, co pozwala autobusom na pierwszeństwo na skrzyżowaniach. W niektórych przypadkach całe ulice są przekształcane w buspasy, co ogranicza ruch innych pojazdów.

Wprowadzenie buspasów wiąże się z ograniczeniem przepustowości dróg dla samochodów osobowych, ale jednocześnie zwiększa efektywność transportu publicznego. Przykładowo, w Warszawie po wprowadzeniu buspasów liczba pasażerów wzrosła, a opóźnienia autobusów zmniejszyły się. Buspasy są kluczowym elementem w walce z zatorami drogowymi i zanieczyszczeniem środowiska, choć ich skuteczność może być ograniczona przez nielegalne korzystanie z nich przez nieuprawnione pojazdy.

Ostatnio w Polsce temat buspasów stał się głośny w kontekście nielegalnego korzystania z nich przez kierowców rządowych samochodów. Przykłady takie jak kierowcy ministra Zbigniewa Ziobry, Radosława Piesiewicza czy Przemysława Czarnka, którzy korzystali z buspasów, aby ominąć korki, wywołały kontrowersje i krytykę. Eksperci podkreślają, że takie zachowania są niezgodne z przepisami ruchu drogowego, za co grozi mandat i punkty karne. Dodatkowo, w Gdyni planowane jest wprowadzenie nowego buspasa na ul. Janka Wiśniewskiego, co ma na celu zmniejszenie korków i poprawę efektywności komunikacji miejskiej.