Wielu właścicieli aut czy motocykli czyta instrukcję obsługi i zalecenia eksploatacyjne bardzo wybiórczo: skoro olej ma być wymieniany np. co 10 tys. km (to typowa wartość w przypadku motocykli) albo co 20 tys. km, to co tyle zgłaszają się do serwisu na przegląd olejowy. Dobre i to, bo niektórzy o wymianach oleju zapominają całkowicie, ale często to wciąż nie są wcale optymalne interwały, bo poza przebiegiem, zalecenia producentów zwykle przewidują też maksymalny okres między wymianami.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Poznaj kontekst z AI
Jak często należy wymieniać olej?
Co oprócz przebiegu wpływa na wymianę oleju?
Kiedy powinniśmy wymieniać olej w pojazdach używanych okazjonalnie?
Czy trzeba wymieniać filtry przy każdej wymianie oleju?
Zwykle mowa jest o wymianie oleju nie rzadziej niż raz w roku lub po określonym przebiegu, w zależności co nastąpi pierwsze. Wbrew temu, co twierdzą wyznawcy teorii spiskowych, nie chodzi tu ani o naganianie ruchu warsztatom, ani o wspieranie koncernów olejowych — takie zalecenia mają sens i chodzi o troskę o podzespoły auta.
Olej zaczyna się starzeć od chwili, kiedy trafia do silnika
Olej przechowywany w zamkniętym, oryginalnym pojemniku może stać latami, nie tracąc właściwości, ale po wlaniu go do silnika, zaczyna się starzeć. Nie chodzi tylko o utlenianie się oleju, które zachodzi w największym stopniu podczas pracy silnika, ze względu na wysokie temperatury — każdy olej zawiera dodatki uszlachetniające, które mają np. zapobiegać jego zakwaszaniu przez produkty spalania, utrzymywać silnik w czystości (detergenty zmywające osady i tzw. dyspergatory, które dbają o to, żeby zanieczyszczenia pozostawały zawieszone w oleju, a nie osiadały na elementach silnika), inhibitory korozji i utleniania, dodatki przeciwzużyciowe i zapobiegające pienieniu. Ich trwałość jest ograniczona.
Oczywiście, nie jest tak, że po upływie roku, z dnia na dzień, taki olej przestaje smarować elementy silnika — po prostu robi to z czasem coraz gorzej i mniej chroni przed zużyciem. Dobrej klasy oleje syntetyczne starzeją się wolniej od olejów mineralnych i półsyntetyków. W najtańszych olejach dodatków uszlachetniających jest tak mało, że ich skuteczność często spada nawet na długo przed upływem interwału wymiany.
To, że olej wciąż ma piękny, bursztynowy kolor, nie znaczy, że nadal ma właściwe parametry.FotoDax / Shutterstock
W przypadku samochodów czy motocykli używanych okazjonalnie dobrym zwyczajem jest wymiana oleju tuż przed odstawieniem ich na dłuższy postój, czyli jesienią — świeże inhibitory korozji działają najlepiej, a czysty olej, bez znacznej domieszki paliwa czy produktów spalania zabezpiecza najlepiej. Jeżeli tak zrobiliście, to teraz bez obaw możecie korzystać ze swojego pojazdu do końca sezonu, albo do osiągnięcia przebiegu, przy którym zalecana jest kolejna wymiana oleju.
W takich przypadkach musisz wymieniać olej częściej niż zaleca instrukcja
Uwaga! Poza standardowe interwały dotyczące czasu i przebiegu między wymianami dotyczą pojazdów w doskonałym stanie, bez modyfikacji, eksploatowanych w sprzyjających warunkach. Bardzo często drobnym druczkiem producenci informują, kiedy trzeba je skrócić, ale te zalecenia i tak nie przewidują wszystkich takich przypadków.
Interwały między wymianami oleju należy skrócić w przypadku:
- pojazdów z wysokimi przebiegami — w wyeksploatowanych autach olej zużywa się szybciej, bo dostaje się do niego np. więcej produktów spalania;
- aut używanych na krótkich trasach (olej starzeje się szybciej, jeśli silnik nie pracuje w optymalnym zakresie temperatur);
- w autach wyposażonych w instalację gazową (olej może wyglądać świetnie, bo nie ciemnieje, przez to, że mniej jest w nim zawieszonej sadzy, ale za to szybciej się zakwasza, a silnik jest bardziej obciążony termicznie);
- w autach po chiptuningu i wykorzystywanych do sportowej, dynamicznej jazdy;
- w samochodach regularnie używanych do ciągnięcia przyczep;
- w samochodach używanych często w warunkach znacznego zapylenia
Producenci aut coraz częściej zalecają tak długie interwały wymiany oleju, że stosowanie się do nich bywa ryzykowne — o opinię warto spytać zaufanego mechanika. Wielu typowych awarii nowoczesnych silników dałoby się uniknąć, zmieniając olej nawet o połowę częściej, niż zalecają to producenci.
Przy każdej wymianie oleju należy wymieniać także filtry oleju i powietrza. Jakość filtrów jest tak samo ważna, jak jakość oleju. Różnice między markowymi filtrami a tanimi zamiennikami są olbrzymie, choć na pierwszy rzut oka ich nie widać.
