Dlaczego nie kupujemy już samochodów z ręcznymi skrzyniami biegów? Powodów jest kilka

Zresztą udział ręcznych skrzyń biegów maleje nie tylko w samochodach popularnych — SUV-ach i małych modelach — ale również w segmencie aut sportowych. Manualne przekładnie wybierają głównie motoryzacyjni puryści, którzy korzystają ze swoich samochodów okazjonalnie, najczęściej w weekendy lub kupujący najtańsze modele.

Zobacz też: Jeden ruch w złym momencie psuje automatyczną skrzynię biegów

Jak zmieniają się preferencje klientów, pokazują dane sprzedażowe marki Cupra. W 2023 r. udział modeli z ręczną skrzynią biegów wynosił ok. 8,8 proc. wszystkich sprzedanych aut tej marki, a rok później spadł do zaledwie 4,4 proc. W 2025 r. odnotowano odbicie do poziomu 9,5 proc. Nawet biorąc pod uwagę ostatni wzrost zainteresowania, manualne skrzynie stanowią margines. Zdecydowana większość kierowców wybiera automatyczne przekładnie.

Dla wielu z nas automatyczna skrzynia biegów stała się wyposażeniem niemal tak samo oczywistym jak klimatyzacja. I trudno się dziwić — nowoczesne automaty szybko i płynnie zmieniają biegi i w większości przypadków pozwalają nawet na osiąganie niższego zużycia paliwa. Problemy znane z dawnych konstrukcji — powolne i często chaotyczne zmiany biegów czy wyraźnie wyższe spalanie — należą do przeszłości.

Brak konieczności wciskania sprzęgła i ręcznego wybierania biegów za pomocą dźwigni to znacznie wyższy komfort jazdy, szczególnie w dużych miastach, w których coraz częściej tworzą się korki. Nic dziwnego, że coraz więcej klientów decyduje się dopłacić do automatu — nawet jeśli różnica w cenie nie jest mała i wynosi ponad 10 tys. zł.

Druga sprawa: producenci samochodów coraz rzadziej oferują możliwość wyboru ręcznej skrzyni biegów. W praktyce klient często nie ma alternatywy i jest "skazany" na automat. Dotyczy to zwłaszcza nowych modeli hybrydowych (pełne HEV oraz plug-in PHEV), które ze względów konstrukcyjnych dostępne są wyłącznie z automatyczną przekładnią. Oczywiście to samo dotyczy samochodów w pełni elektrycznych.

Co więcej, nawet niektóre nowe modele z silnikami benzynowymi i diesla — i to nie tylko marek premium — oferowane są wyłącznie z automatami. Wynika to również z projektowania ich wnętrz: manetkę do obsługi skrzyni przenosi się na kolumnę kierownicy, a na konsoli środkowej pojawia się więcej miejsca na schowki. Na klasyczną dźwignię po prostu nie ma już miejsca.

Dziś ręczne skrzynie biegów to coraz większa rzadkość — spotkamy je głównie w najtańszych miejskich modelach oraz w pojazdach dostawczych, oczywiście o ile nie są one elektryczne.

Zmiany w motoryzacji są widoczne gołym okiem. Wcześniej wielu kierowców nigdy nie jeździło samochodem z automatem, a już wkrótce większość może nawet nie znać obsługi ręcznej skrzyni biegów. Manuale powoli odchodzą do muzeów.

Za wygodę trzeba jednak płacić. Automatyczna skrzynia biegów jest droga w przypadku usterki lub zużycia, co boleśnie może odczuć użytkownik starszego samochodu, który kupił go z rynku wtórnego. Przy przebiegu wynoszącym ponad 100-150 tys. km naprawy mogą wymagać dwusprzęgłowe skrzynie biegów, które stały się bardzo popularne, ale są droższe w naprawie niż przekładnie hydrokinetyczne. Kluczowe są jednak styl jazdy, ich typ (mokre czy suche sprzęgła) oraz regularny serwis, czyli wymiana oleju w skrzyni.