Żar leje się z nieba, a w lodówce pod pokładem chłodzi się piwo... trudno się powstrzymać od sięgnięcia do lodówki, ale lepiej jednak się powstrzymać: sternik na łodzi musi być trzeźwy na takiej samej zasadzie jak kierowca samochodu. Na wodzie — podobnie jak w ruchu drogowym — ewentualna kara za kierowanie (sterowanie) po alkoholu zależy od rodzaju jachtu czy łodzi.
Przepisy, które o tym mówią, na pierwszy rzut oka wydają się mocno pogmatwane, ale wyjaśnimy.
Sterowanie łódką po alkoholu — co mówią przepisy Kodeksu wykroczeń?
Ważne rozróżnienie na początek: w przypadku sterowania jachtem, zarówno żaglowym, jak i motorowym, limity przesądzające o tym, czy ktoś jest formalnie trzeźwy, czy "w stanie po użyciu alkoholu" czy też nietrzeźwy (to najgorzej), są takie same, jak na drogach. I w zależności od stężenia alkoholu w organizmie będą dotyczyły nas przepisy Kodeksu wykroczeń albo Kodeksu karnego.
- Stan po użyciu alkoholu: gdy stężenie alkoholu we krwi wynosi (lub prowadzi do) 0,2-0,5 promila.
- Stan nietrzeźwości: gdy stężenie alkoholu we krwi wynosi (lub prowadzi do) ponad 0,5 promila.
Co do przepisów Kodeksu wykroczeń, to brzmią one tak tak:
Art. 87. § 1. Kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 zł.
§ 1a. Tej samej karze podlega, kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem podobnie działającego środka, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu inny pojazd niż określony w § 1.
§ 2. Kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu inny pojazd niż określony w § 1, podlega karze aresztu albo karze grzywny nie niższej niż 1000 złotych.
§ 3. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.
§ 4. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1a lub 2 można orzec zakaz prowadzenia pojazdów innych niż określone w § 1.
A z tego wynika, że:
- 1 Przepisy alkoholowe dotyczą ruchu lądowego, wodnego lub powietrznego — a zatem mają zastosowanie także na wodzie.
- 2 Maksymalne dozwolone stężenie alkoholu we krwi, jeśli prowadzimy samochód albo sterujemy łódką, wynosi mniej niż 0,2 promila — to może być np. 0,199 promila alkoholu.
- 3 Jeśli sterujemy łódką, mając we krwi 0,2-0,5 promila alkoholu, popełniamy wykroczenie.
- 4 Wyższe stężenie alkoholu jest wciąż wykroczeniem albo już przestępstwem — w zależności od napędu naszego jachtu czy też łodzi.
Czy łódka może być pojazdem mechanicznym?
Odpowiedź brzmi: jeśli łódka jest napędzana silnikiem, to tak — jest pojazdem mechanicznym. Jeśli nie jest napędzana silnikiem, to nie. To oznacza, że jeśli sterujemy jachtem żaglowym i płyniemy na żaglach, podlegamy pod niższe kary niż pijany sternik jachtu motorowego — dokładnie takie same, jak przewidziane są dla rowerzystów. Jeśli sterujemy jachtem motorowym, który jest uznawany za pojazd mechaniczny, jesteśmy traktowani tak, jak kierowcy samochodów.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Wątpliwości rodzą się, gdy sterujemy jachtem żaglowym, który ma silnik pomocniczy. Skoro rower elektryczny, który ma silnik, uznawany jest za rower (a nie np. motocykl), to czy z jachtem żaglowym jest tak samo? Otóż nie do końca: najczęściej przyjmuje się, że jeśli jacht żaglowy płynie na żaglach, to jest pojazdem niemechanicznym, ale jeśli płynie na silniku, jest pojazdem silnikowym.
To ważne nie tylko ze względu na główną część kary, lecz także na kwestię prawa jazdy: możemy je stracić albo nie.
Ważne: nie wszystkie osoby, które są na pokładzie, muszą być trzeźwe. Trzeźwy musi być sternik, pasażerowie mogą popijać. Ma to także znaczenie, gdy po kontroli policji wodnej okaże się, że sternik jest pod wpływem alkoholu: jeśli na pokładzie jest trzeźwa osoba, która może prowadzić jacht, to kontrola policji na tym się kończy; jeśli na pokładzie nie ma trzeźwej osoby, która mogłaby sterować jachtem czy motorówką, statek musi być odholowany do portu.
Co grozi za sterowanie "po piwku" motorówką albo skuterem wodnym?
Anna Kornak / Shutterstock
Kierowanie motorówką po pijanemu grozi poważnymi konsekwencjami
Jeżeli nasz stan można określić jako "po użyciu alkoholu" — czyli mamy między 0,2 a 0,5 promila alkoholu we krwi (to może się wydarzyć po wypiciu jednego piwa, na pewno poziom po użyciu osiągniemy po dwóch piwach) — za sterowanie jachtem żaglowym w tym stanie możemy dostać 1000 zł mandatu. I coś jeszcze:
W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1a lub 2 można orzec zakaz prowadzenia pojazdów innych niż określone w § 1.
To oznacza, że jeśli sterujemy jachtem żaglowym, łodzią wiosłową czy choćby rowerem wodnym i jesteśmy w stanie "po użyciu" albo po prostu jesteśmy pijani, możemy dostać zakaz prowadzenia pojazdów, ale — uwaga — innych niż mechaniczne. Czyli możemy dostać sądowy zakaz sterowania jachtem, pływania na łódce wiosłowej itp. Nie grozi nam jednak utrata prawa jazdy na samochód.
Zakaz prowadzenia jachtu nie jest jednak przesądzony: jeśli przyjmiemy mandat i sprawa nie trafi do sądu, skończy się na mandacie 1000 zł (albo 2500 zł, jeśli mamy ponad 0,5 promila). To tak samo jak z jazdą na rowerze.
Co grozi za sterowanie "po piwku" motorówką albo skuterem wodnym?
Georgina198 / Shutterstock
Skuter wodny
Motorówka jest pojazdem mechanicznym, bo ma silnik. Tak samo skuter wodny. To oznacza, że za sterowanie łódką z silnikiem w stanie "po użyciu alkoholu" grozi nam 2500 zł grzywny. I dodatkowo:
W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.
Uwaga: już nie "można orzec", tylko "orzeka się" — to oznacza, że sternik motorówki przyłapany na sterowaniu po przysłowiowym jednym piwie nie tylko płaci 2500 zł grzywny, lecz także dostaje zakaz prowadzenia pojazdów. To oznacza, że tracimy także prawo jazdy na samochód — na okres od sześciu miesięcy do trzech lat. No chyba że sąd da się przekonać do zawężenia zakazu na same motorówki — ale nie można mieć tej pewności.
Co grozi pijanemu sternikowi?
- Co do jachtu żaglowego, który płynął na żaglach, już wiemy: sternikowi grozi grzywna (najczęściej 1000 zł albo 2500 zł), zakaz sterowania jachtem, ale wykroczenie pozostaje wykroczeniem. Samochodowe prawo jazdy jest bezpieczne, a zakaz sterowania jachtem nie jest przesądzony.
- Pijany (formalnie: nietrzeźwy — gdy ma ponad 0,5 promila) sternik motorówki, skutera wodnego lub choćby łodzi z silnikiem zaburtowym odpowiada na podobnej zasadzie jak pijany kierowca samochodu. To oznacza zagrożenie więzieniem, wysoką grzywną i wizją utraty prawa jazdy (formalnie jest to zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych) na okres 3-15 lat. Sąd nie ma innej możliwości — co do zasady musi orzec zakaz kierowania pojazdami mechanicznymi.
Czy jacht motorowy prowadzony przez pijanego sternika może zostać skonfiskowany?
Tak, jeśli sternik był pijany, sąd może orzec konfiskatę jachtu czy łodzi motorowej. Przy nietrzeźwości na poziomie od 1,5 promila w górę sąd "musi orzec" konfiskatę. Jeśli jednak motorówka nie należała do pijanego sternika, nie konfiskuje się jej, jednak sąd (poza karą główną) orzeka nawiązkę (to rodzaj grzywny) w wysokości od 5 tys. zł do 500 tys. zł.
