Polska pokazała, jak ulżyć kierowcom. Hiszpania właśnie korzysta z tego patentu

Hiszpański rząd postanowił przeciwdziałać skutkom kolejnej fali podwyżek cen energii. Dokładnie dziś, czyli 1 października 2026 r., zaczęła obowiązywać obniżka podatku od paliw w wysokości 20 eurocentów na litr benzyny i oleju napędowego (około 87 gr). Przy tankowaniu 50-litrowego zbiornika oznacza to dla kierowców ulgę wynoszącą 10 euro, czyli prawie 44 zł.

Interwencja nie wzięła się znikąd. Średnia cena benzyny 95 w Hiszpanii wzrosła do 1,952 euro za litr, a już około 40 proc. stacji sprzedaje ją za co najmniej 2 euro. Na Balearach odsetek takich stacji sięga aż 80 proc. — podaje serwis Murcia Today. Cel jest szerszy niż samo ulżenie kierowcom. Tańsze paliwo oznacza również niższe koszty transportu, które wpływają na ceny niemal wszystkich produktów.

Październikowa obniżka nie będzie jednak obowiązywała bezterminowo. W listopadzie wsparcie ma zmaleć do 13 eurocentów na litrze, a w grudniu już tylko do 6 eurocentów. Hiszpański rząd zostawił sobie przy tym bezpiecznik: jeżeli ceny znów wzrosną o więcej niż 15 proc., będzie mogła być przywrócona pełna ulga w wysokości 20 eurocentów.

Jak działa hiszpańska tarcza paliwowa? Państwo zrezygnowało z części wpływów z podatku od węglowodorów, licząc na uczciwość właścicieli stacji paliw — obniżka pojawia się na pylonach pod warunkiem, że operatorzy nie będą chcieli czasowo zwiększyć swoich marż (Hiszpania nie wprowadziła mechanizmu maksymalnej rządowej ceny paliwa).

Hiszpania jest kolejnym krajem, który wykorzystuje rozwiązanie dobrze znane polskim kierowcom. Pod koniec marca 2026 r. Polska uruchomiła program CPN, czyli "Ceny Paliw Niżej". Rząd obniżył wówczas VAT na benzynę i olej napędowy z 23 do 8 proc., zmniejszył akcyzę oraz wprowadził maksymalne ceny detaliczne.

Pierwsza odsłona programu została przedłużona do 15 czerwca. Akcyzę obniżono wówczas do minimalnych poziomów dopuszczanych przez Unię Europejską, czyli o 29 gr na litrze benzyny i 28 gr na litrze oleju napędowego. Ostatecznie koszt tej edycji oszacowano na około 4,7 mld zł. Była skuteczna przy dystrybutorach, ale bardzo kosztowna dla budżetu.

CPN powrócił jeszcze podczas wakacji, lecz już w znacznie skromniejszym wydaniu. Od 17 do 31 sierpnia ponownie obowiązywał 8-procentowy VAT oraz codziennie ustalane maksymalne ceny paliw. Tym razem rząd nie obniżył już akcyzy, bo na drugą edycję programu mógł przeznaczyć już tylko około 500 mln zł.

Ta odsłona zakończyła się wraz z wakacjami, bo na tyle wystarczyło finansowania. Przypomnijmy, że plan zakładał zdobycie kolejnych środków dzięki podatkowi od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych. Przygotowana przez rząd ustawa została jednak skierowana przez prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego, przez co do budżetu nie trafiły planowane 4 mld zł. Od 1 września wróciły zarówno 23-procentowy VAT, jak też ceny ustalane na zasadach rynkowych.

Hiszpania jest kolejnym krajem, bo wcześniej po polski patent sięgnęły już Niemcy. Także dziś, czyli 1 października 2026 r., został tam obniżony podatek energetyczny nakładany na benzynę i olej napędowy (o 14 eurocentów na litrze). Po uwzględnieniu VAT ceny paliw miały łącznie spaść o około 17 eurocentów na litrze.

Niemiecka ulga ma obowiązywać do końca 2026 r., a jej koszt oszacowano na około 2,5 mld euro. W przeciwieństwie do Hiszpanii Niemcy rozważają wprowadzenie maksymalnych cen paliw, jednak najpierw chcą zobaczyć, jak zachowają się operatorzy stacji paliw.

Jesteśmy świadkami dość przewrotnej sytuacji. Polska była jednym z pierwszych krajów, które wprowadziły obniżki podatków na paliwa. Teraz nasze rozwiązanie ma kolejnych naśladowców, ale polscy kierowcy oglądają te obniżki cen paliw już z boku. Wytyczyliśmy trasę, a potem z niej zjechaliśmy.