Co się dzieje na budowie S12? Zostało jeszcze 200 km

Droga ekspresowa S12 ma stać się jednym z najważniejszych szlaków komunikacyjnych w Polsce. Docelowo ma połączyć autostradę A1 w województwie łódzkim z przejściem granicznym w Dorohusku na granicy z Ukrainą. To jedna z kluczowych dróg w Polsce. Zapewni połączenie zachodniej części kraju z Radomiem i Lublinem, a także przejmie międzynarodowy ruch w kierunku Kijowa. Obecnie kierowcy mają do dyspozycji 93 km tej drogi, kolejne 98 km jest w budowie, a 13,3 km znajduje się na etapie przetargu.

Docelowo S12 będzie dwujezdniową, dwupasmową trasą ekspresową na całej długości, z wyjątkiem fragmentu obwodnicy Lublina, gdzie kierowcy skorzystają z trzech pasów w obu kierunkach. Trwają prace nad dokumentacją dla pozostałych blisko 200 km tej strategicznej inwestycji.

Budowa drogi ekspresowej S12 realizowana jest w ramach Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.). Trasa ta ma pełnić rolę kluczowego korytarza komunikacyjnego, łączącego centralną i zachodnią Polskę ze wschodnią częścią kraju.

Przez długi czas zakładano, że początek S12 znajdzie się w okolicach Piotrkowa Trybunalskiego. Jednak po zmianach w planach, trasa rozpocznie się na węźle Łódź Południe (A1/S8) i będzie naturalnym przedłużeniem drogi ekspresowej S8 w kierunku wschodnim i południowo-wschodnim. Kluczowym punktem będzie węzeł Kozenin, gdzie S12 skrzyżuje się z przyszłą drogą ekspresową S74.

W ramach przygotowań do realizacji tego odcinka przeprowadzono już dwie tury spotkań z mieszkańcami i samorządami, wprowadzono korekty w trzech wariantach przebiegu trasy, a obecnie prowadzone są inwentaryzacje przyrodnicze, niezbędne do sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Równolegle trwa aktualizacja analizy wielokryterialnej. Wniosek o decyzję środowiskową planowany jest do złożenia w drugim kwartale przyszłego roku.

Na etapie przygotowań znajduje się również odcinek od Piotrkowa Trybunalskiego (A1) przez Sulejów i Opoczno do granicy województw łódzkiego i mazowieckiego, o długości 61,2 km. W przyszłości fragment od A1 do węzła Kozenin stanie się częścią S74, natomiast dalszy przebieg w stronę granicy z województwem mazowieckim zostanie oznaczony jako S12.

Pod koniec 2024 r. udało się przekazać dokumentację, która obecnie jest oceniana przez GDOŚ (Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska). GDDKiA jest zdania, że decyzja środowiskowa stanie się ostateczna jeszcze latem 2026 r.

W województwie mazowieckim realizowane są dwa odcinki S12 o łącznej długości prawie 30 km. Pierwszy z nich, liczący 14,4 km, prowadzi od granicy województw łódzkiego i mazowieckiego do Przysuchy. Drugi, o długości 14,7 km, biegnie od Przysuchy do Wieniawy. Oba fragmenty powstają w systemie "Projektuj i buduj", a łączna wartość umów przekracza miliard złotych.

Na trasie powstaną trzy węzły drogowe: Gielniów (S12/DW728), Przysucha (S12/DW727) oraz Wieniawa (S12/DK12). Dodatkowo przewidziano budowę dwóch Miejsc Obsługi Podróżnych (MOP Wieniawa Północ i Południe) oraz obwodu drogowego. Prace budowlane mają ruszyć jeszcze w tym roku, a inwestorzy oczekują, że Wojewoda Mazowiecki wyda niezbędne pozwolenia najpóźniej jesienią. Zakończenie robót planowane jest na drugą połowę 2028 r.

Dalszy fragment S12, od Wieniawy do węzła Radom Południe, znajduje się obecnie na etapie przetargu. Umowa w systemie "Projektuj i buduj" ma zostać podpisana jeszcze w tym roku. Wykonawca będzie odpowiedzialny za budowę 13 km drogi ekspresowej wraz z węzłem Radom Południe. W ramach inwestycji powstaną także obiekty inżynierskie, drogi do obsługi ruchu lokalnego, oświetlenie, odwodnienie, a także chodniki i ścieżki rowerowe. Trasa zostanie wyposażona w urządzenia ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Pod koniec 2024 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie wydał decyzję środowiskową dla ostatniego odcinka S12 w województwie mazowieckim, obejmującego 67 km od Radomia do obwodnicy Puław. Od tej decyzji wpłynęły odwołania, które obecnie rozpatruje Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska.

Droga ekspresowa S12 w województwie lubelskim rozpoczyna się tuż za granicą województw, w Anielinie, gdzie początkowy fragment jest jednojezdniowy. Druga jezdnia zostanie dobudowana wraz z realizacją odcinka od Radomia. Przed węzłem Puławy Zachód trasa przechodzi już w dwujezdniowy odcinek, który prowadzi do końca obwodnicy Piask.

Przedłużenie S12, czyli niespełna 75 km od węzła Piaski Wschód do przejścia granicznego w Dorohusku, zostało podzielone na pięć odcinków. Obecnie trwa budowa obwodnicy Chełma o długości 13,8 km, która jest już zaawansowana w ponad 60 proc. Dla odcinków Piaski — Dorohucza (9,8 km) oraz Chełm — Dorohusk (22,9 km) uzyskano niedawno decyzje ZRID i przekazano wykonawcy plac budowy. Wkrótce spodziewana jest decyzja ZRID dla fragmentu między Dorohuczą a Chełmem (22,3 km).

W wyniku badań geologicznych wyłączono z pierwotnych planów 5,7-kilometrowy fragment na połączeniu odcinków Piaski — Dorohucza oraz Dorohucza — Chełm. W rejonie planowanego węzła Dorohucza odkryto pod ziemią odpady przemysłowe, co wymusiło zmianę przebiegu trasy między Pełczynem a miejscowością Chojno Nowe Drugie i opracowanie nowego wariantu. Prace dokumentacyjne są w toku, a wniosek o decyzję środowiskową ma zostać złożony do połowy roku.

Na realizację przygranicznego odcinka S12 z Chełma do Dorohuska pozyskano dofinansowanie z Komisji Europejskiej w wysokości ponad 102 mln euro w ramach Instrumentu Łącząc Europę na lata 2021–2027 (Connecting Europe Facility — CEF). Dodatkowo na budowę obwodnicy Chełma przyznano 225 mln zł z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS).