• Modernizacja CEPiK pozostaje daleko w tyle za oczekiwaniami, mimo wieloletnich starań
  • Z 14 zaplanowanych funkcji systemu, uruchomiono jedynie sześć
  • Opóźnienia związane z problemami finansowymi i koncepcją sprawowania władzy oraz realizacji zadania
  • Raport NIK-u ujawnia błędy i zaniedbania wymagające natychmiastowej naprawy

CEPiK, który powstał w latach 2003-2010, od początku borykał się z problemami. W 2013 r. Ministerstwo Cyfryzacji podjęło decyzję o modernizacji systemu, podpisując umowę z Centralnym Ośrodkiem Informatyki. Jednak, pomimo upływu lat, wiele funkcji systemu nadal nie jest dostępnych.

W 2017 r. uruchomiono Centralną Ewidencję Pojazdów 2.0, ale nie udało się wprowadzić Centralnej Ewidencji Kierowców 2.0. W 2018 r. umowa została rozwiązana, co zdaniem NIK-u, było dobrym posunięciem, gdyż kontynuowanie prac nad już przestarzałym systemem nie miałoby sensu. Niemniej jednak decyzja ta spowodowała dalsze opóźnienia.

Dalsza część tekstu pod materiałem wideo

Niezbyt imponujące tempo rozwoju

Raport NIK-u ujawnia, że mimo wyboru Wytwórni Papierów Wartościowych na wykonawcę modernizacji CEK-u w lutym 2021 r., umowa nie została podpisana. Zadania Ministerstwa Cyfryzacji przejęła Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, a ministerstwo zostało ponownie utworzone w maju 2023 r. Te zmiany wpłynęły na płynność przebiegu modernizacji, który nie jest zbyt imponujący.

Spośród planowanych usług CEPiK 2.0, uruchomiono jedynie sześć:

  • Historia pojazdu – uruchomiona w 2017 r.;
  • Bezpieczny autobus – uruchomiona w 2017 r.;
  • Mój Pojazd – uruchomiona w 2018 r.;
  • Sprawdź uprawnienia kierowców – uruchomiona w 2020 r.;
  • Normy emisji spalin EURO w historii pojazdu oraz w aplikacji mObywatel – uruchomiona w 2023 r.;
  • Historia pojazdu w aplikacji mObywatel – uruchomiona w 2023 r.

Pozostałe osiem usług, które mają być wprowadzone, to:

  • Sprawdź uprawnienia kierowcy;
  • Sprawdź swoje uprawnienia;
  • Udostępnij swoje dane pracodawcy;
  • Sprawdź informację o swoich punktach karnych (funkcja przebudowana);
  • Sprawdź szkołę jazdy i instruktora;
  • Złóż wniosek o kartę kwalifikacji kierowcy;
  • Uzyskaj prawo jazdy;
  • Przypominaj o terminach.

Dodatkowo NIK zapowiedziała, że w przyszłości w zmodernizowanej bazie CEPiK możliwe będzie elektroniczne złożenie wniosku o rejestrację pojazdu, a także wygenerować umowę dotyczącą jego sprzedaży. Opóźnienia mają wynikać z jednej strony z odmiennej koncepcji sprawowania władzy i realizacji zadania, ale też przez problemy z pieniędzmi.

Nie wszyscy równo składali się na CEPiK

NIK zwraca uwagę na problemy z finansowaniem systemu CEPiK. Mimo że utrzymanie i rozwój systemu są opłacane z Funduszu CEPiK, utworzonego z opłat ewidencyjnych pobranych od kierowców, CEPiK 2.0 nie zbierał danych na temat należnych opłat i nie generował informacji o kwotach, które powinny wpływać na fundusz.

Zaległości Funduszu CEPiK w latach 2018–2023 (do 31 marca) w tys. zł. Foto: NIK
Zaległości Funduszu CEPiK w latach 2018–2023 (do 31 marca) w tys. zł.

Raport NIK-u wykazał, że tylko 11 z 14 sprawdzonych starostw przekazywało należne pieniądze na czas, a 57 proc. stacji kontroli pojazdów nie przekazywało opłat w terminie. Dodatkowo NIK wyraził wątpliwości co do sposobu wykorzystania zebranych funduszy. W latach 2019-2023, znaczna część wpływów do Funduszu nie była wykorzystywana na utrzymanie i rozwój CEPiK-u.

Procentowa wartość wydatków poniesionych z Funduszu CEPiK w latach 2019–2023 (30 czerwca), które nie dotyczyły systemu CEPiK Foto: NIK
Procentowa wartość wydatków poniesionych z Funduszu CEPiK w latach 2019–2023 (30 czerwca), które nie dotyczyły systemu CEPiK

Raport NIK-u przedstawiła swoje wnioski:

  • Do premiera o podjęcie działań, które zapewnią finansowanie z Funduszu CEPiK wyłącznie zadań związanych z systemem informatycznym CEPiK zgodnie z pierwotnym celem ustanowienia Funduszu.

Do Ministra Cyfryzacji:

  • o podjęcie skutecznych działań mających na celu dokończenie budowy systemu CEPiK 2.0 w celu centralizacji ewidencji źródłowych (CEP, CEK) oraz udostępnienia kolejnych e-usług;
  • o kontynuowanie działań mających na celu ustalenie kwoty należności oraz zaległości Funduszu CEPiK;
  • wprowadzenie skutecznego mechanizmu bieżącej weryfikacji należności oraz zaległości Funduszu CEPiK;
  • o bieżące dochodzenie należności przeterminowanych Funduszu CEPiK.