Współczesne silniki to skomplikowane mechanizmy, w których precyzja działania zależy od właściwego smarowania. Olej silnikowy odpowiada nie tylko za zmniejszenie tarcia pomiędzy ruchomymi częściami, ale także za ochronę przed uszkodzeniami i nadmiernym zużyciem. Bez niego silnik nie podziała długo, a źle dobrany może skrócić jego żywotność. Warto przy tym pamiętać, że nie tylko silnik wymaga odpowiednich środków smarnych — skrzynia biegów czy łożyska kół również potrzebują dedykowanych preparatów.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
- Przeczytaj także: Nie da się robić nic prostszego, żeby silnik służył latami. Każdy mechanik poleca te sposoby
Co robi olej w silniku?
Olej silnikowy ma do "załatwienia" wiele zadań. Przede wszystkim odpowiada za zmniejszenie tarcia pomiędzy ruchomymi elementami, tworząc tzw. film olejowy, który niejako oddziela elementy stalowe od siebie, chroniąc przed zatarciem poszczególnych elementów. Drugim bardzo ważną rolą oleju silnikowego jest chłodzenie jednostki napędowej. Co prawda chłodzeniem głównie zajmuje się płyn chłodniczy, ale olej również odpowiada za to, by m.in. tłoki miały odpowiednią temperaturę pracy.
Olej silnikowy ma jeszcze dwa mniej oczywiste zadania. Jednym z nich jest uszczelnienie silnika, poprzez zapewnienie uszczelkom elastyczności i zabezpieczenie przed przenikaniem zanieczyszczeń. Ponadto olej oczyszcza wnętrze silnika z zanieczyszczeń. Jego lepka konsystencja sprawia, że wiąże on pył i metalowe opiłki, zapobiegając ich osadzaniu się w silniku. Regularna wymiana oleju to podstawa skutecznego oczyszczania wnętrza jednostki napędowej.
Co ile kilometrów wymieniać olej?
- Jeśli auto użytkowane jest głównie poza miastem, unikasz częstych rozruchów i dynamicznej jazdy, można wymieniać olej co 15 000 — 20 000 km lub raz w roku.
- W przypadku jednostek o dużej mocy, intensywnej eksploatacji czy częstej jazdy w mieście, warto skrócić interwał do 10 000 — 15 000 km.
- W silnikach z instalacją LPG zalecany przebieg warto skrócić o jedną czwartą.
O serwisie Long Life w przypadku LPG lepiej zapomnieć. Podobnie jest w przypadku większości hybryd (HEV), w których z racji specyfiki pracy układu napędowego silnik rzadko osiąga optymalną temperaturę pracy.
Regularna wymiana oleju to podstawa, by silnik działał przez lata bez zarzutuFUNFUNPHOTO / Shutterstock
- Przeczytaj także: Co ile trzeba wymieniać olej? Kto patrzy tylko na przebieg, ten będzie miał problem
Jak dobrać właściwy olej?
Kluczową cechą każdego oleju silnikowego jest jego lepkość — zbyt gęsty nie dotrze do wszystkich zakamarków silnika, a zbyt rzadki nie zapewni odpowiedniej ochrony. Standardy lepkości określa organizacja SAE (Society of Automotive Engineers), a najpopularniejsze oznaczenia to:
- 0W — na zimę i przy niskim obciążeniu silnika
- 5W — od 0 do -30 st. C
- 10W — od -25 do +20 st. C
- 15W — od -20 do +40 st. C
- 25W — powyżej 45 st. C
Przykładowo, olej SAE 10W-40 jest jednym z najczęściej wybieranych przez kierowców. Liczby informują o lepkości w niskich i wysokich temperaturach, a litera "W" potwierdza zimową przydatność produktu.
To jednak nie wszystko. Trzeba też dobrać normy jakościowe (ACEA/API), które są ważne dla nowoczesnych silników, szczególnie z filtrami cząstek stałych (oleje niskopopiołowe, tzw. Low SAPS). Należy przestrzegać norm producenta, by mieć pewność, że olej nie wpłynie negatywnie na działanie jednostki napędowej. Na szczęście te informacje są w instrukcji obsługi, a także łatwo dostępne w sieci.
