Od dzikości do perfekcji - 45 lat Porsche 911 Turbo

Dziś nie musimy już martwić takimi niespodziankami. Najnowszą generację 992 prowadzi się prawie tak łagodnie jak samochód kompaktowy. Tak bezproblemowo jak teraz kieruje się nowoczesnym Porsche 911 Turbo do pierwszej generacji, typu 930, nawet nie udawało się wsiąść. Tak oto cofamy się do czasów pierwszego 911 Turbo. Historię ilustruje ekstrawagancki egzemplarz z 1976 r., który niegdyś należał do Ferry’ego Porsche. Jego ciemnozielony lakier doskonale harmonizuje z elementami wykończenia materiałem w kratkę i bawolą skórą.

Model seryjny pierwszej generacji Porsche 911 Turbo zaprezentowano na salonie paryskim w 1974 r., ale już rok wcześniej podczas IAA we Frankfurcie całkiem bez fanfar pokazano gotowe do jazdy studium samochodu. Z tyłu umieszczono 2,7-litrowy silnik wolnossący z niedziałającymi częściami turbosprężarki. Ostatecznie w samochodzie seryjnym pracował silnik o pojemności 3,0 l, mocy 260 KM i 343 Nm momentu obrotowego.

Masywne skrzydło, sprawiało, że za autem obracały się głowy, a poszerzona karoseria spotkała się z takim uznaniem, że Porsche zaczęło ją oferować jako opcję do zwykłej Carrery. Początkowo do zmiany przełożeń musiała starczać usztywniona skrzynia 4-biegowa, w ostatnim roku produkcji (1989) dodano piąty bieg. Pierwotny silnik zastąpiono w 1977 r. zmodernizowanym 3.3, co sprawia, że auta z jednostką 3.0 są dziś bardzo poszukiwane, a co za tym idzie – droższe. Wyprodukowano ich 2850 sztuk. Wersji z silnikiem 3.3 w ciągu około 12 lat produkcji powstało więcej.

Konieczność modernizacji była spowodowana niezaspokojonym apetytem nabywców. O ile w 1974 r. Porsche 911 Turbo z silnikiem o mocy 260 KM wywoływało sensację, o tyle później klienci domagali się więcej mocy. I ją dostali. Silnik 3.3 wysyłał w kierunku tylnej osi okrągłe 300 KM. Żeby wszystko przebiegało gładko, inżynierowie musieli dołożyć intercooler. Efekt ostrego zrywu pierwszej generacji modelu został złagodzony.

Po 930 planowany był całkiem nowy model, który miał skorzystać z doświadczeń Porsche 959. Temu przedsięwzięciu przeszkodziła jednak zmiana u szczytów władzy w firmie. Napęd 4x4, elektrycznie sterowane skrzydło, biturbo – pierwotne pomysły były innowacyjne w wielu dziedzinach, musiały jednak zniknąć w szufladzie, ale już w generacji 993 znowu zostały wygrzebane. Rezultatem zmiany kursu stała się kilkuletnia rynkowa nieobecność „911-tki” Turbo.

Dopiero w 1991 r. doładowane 964 było gotowe do akcji, choć początkowo musiało nosić stare szaty większego brata. Silnik i skrzydło to te najbardziej oczywiste części nowego auta. W pierwszej wersji 3,3-litrowy silnik rozwijał moc 320 KM, my mamy do dyspozycji nieco późniejszy wariant 360-konny. Na koniec wersja 3.3 pożegnała się fajerwerkiem w postaci Turbo S o lekkiej konstrukcji – 381 KM plus 180-kilogramowa dieta. Powstało 86 egzemplarzy tego auta w cenie 295 000 niemieckich marek za sztukę. W tym czasie inżynierowie Porsche pracowali nad turbodoładowaną pochodną silnika 3.6 z Carrery, który miał się stać ostatnim wariantem z jedną turbosprężarką, gdyż jego następca 993 stawiał na doładowanie biturbo.

Jednak los generacji 993 Turbo był już przypieczętowany podczas jej premiery w 1995 r. Dwie turbosprężarki, każda z intercoolerem, napęd 4x4, 6-biegowa przekładnia i wygląd, jeszcze dziś aktualny. Typ 993 Turbo przełamuje barierę 400 KM o 8 KM, do „setki” przyspiesza w 4,5 s, a na drodze zachowuje się bez porównania nowocześniej niż wszyscy jej przodkowie. Napęd 4x4 ma w tym znaczący udział, ponieważ w czasach przed wprowadzeniem wszystkich tych nadzwyczajnych systemów asystenckich, to właśnie on stanowi o różnicy. Na przednie koła za pośrednictwem sprzęgła wiskotycznego trafia 5-40 proc. napędu. W 1998 r. zeszło z taśm ostatnie chłodzone powietrzem 911 Turbo. Był to 5978. egzemplarz typu 993.

Następca, typ 996, wprowadzał 911 Turbo w 2000 r. w nową erę. Przy tym chłodzone cieczą silniki były zaledwie detalem. Nadwozie, wnętrze, układ jezdny – prawie żadna część nie oparła się zmianom. Silnik w swojej zasadniczej konstrukcji pochodzi z wyczynowego samochodu GTI, który wygrał w 1998 r. 24-godzinny wyścig Le Mans. Moc 420 KM została w 2004 r. w wersji Turbo S powiększona o kolejnych 30 KM. Opcjonalna 5-stopniowa skrzynia Tiptronic zapowiadała zmierzch ręcznej zmiany biegów. Następcę 997 Turbo można było jeszcze zamówić z manualem, ale wraz z modernizacją modelu w 2008 r. ten etap historii również został zamknięty.

Typ 997 stylistycznie nawiązywał do 993. Miał okrągłe światła przednie, co przez fani – zniesmaczeni reflektorami w kształcie jajek sadzonych u poprzednika – przyjęli z prawie euforyczną radością. Także tył nowego modelu został zaprojektowany z większą lekkością. Tylne światła stały się płaskie, tył – szerszy, skrzydło przylega do nadkoli.

Pod nim pracuje znów 3,6-litrowe B6 o krótkim skoku, teraz 480-konne. Modernizacja w 2008 r. zaowocowała wersją Turbo S (530 KM), a podstawowe 911 Turbo wzmocniono do 500 KM. Dzięki zmiennej geometrii turbiny reakcja na dodawanie gazu stała się jeszcze bardziej harmonijna. Przede wszystkim jednak maksymalny moment obrotowy 620 Nm stał się dostępny wcześniej. W 996 ostra jazda zaczynała się dopiero od 3500 obr./min, teraz cała siła dostępna była już od 2000 obr./min.

Typ 991 pozwala na jeszcze dynamiczniejsze prowadzenie. Powiększony do 3,8 l silnik wykonał potężny skok – w naszym przypadku do 560 KM w Turbo S. Taka moc umożliwia rozwinięcie prędkości 318 km/h, a przyspieszenie do 100 km/h w 3,1 s zbliża się już do bariery 3,0 s.

Jeśli te liczby robią na Was wrażenie, to rzućcie okiem na osiągi najmłodszego członka klanu 911 Turbo. Model 992 w wersji Turbo S rozwija moc 650 KM, do „setki” przyspiesza w 2,7 s, a jego dynamika poprzeczna robi na kierowcy jeszcze większe wrażenie. Przednie koła mocno trzymające się drogi, wchodzący w zakręt tył, wszystko prawie bez bocznych przechyłów. Można go prowadzić tak intuicyjnie i łagodnie, że każdy może jeździć szybko. To coś, co w czasach 930 było zupełnie niemożliwe.

45 lat Porsche 911 Turbo i 8 samochodów, które w swoich czasach były ukoronowaniem sportowej gamy Porsche. Aktualny, typ 992, jest perfekcyjnym 911 Turbo. Ostatni chłodzony powietrzem, typ 993, najbardziej kultowym. Jeśli ktoś taki ma, nie powinien go nigdy sprzedawać – to lokata kapitału dająca najwięcej frajdy!