Pasek rozrządu – kiedy wymieniać, jak dbać?

Typowy napęd wałka rozrządu w silniku typu OHC/SOHC – choć zawiera sporo elementów (pasek „po drodze” napędza też pompę paliwa i cieczy chłodzącej), to jest dość prosty, a wymiana – łatwa. Wałek rozrządu (1) znajduje się w głowicy silnika. Napędzany jest od wału korbowego silnika (2) – nie widać koła napędzającego, bo zakrywa je koło pasowe. Pod numerem (3) mamy rolkę prowadzącą paska, zaś pod (4) – napinającą (napięcie jest bardzo istotne!). Ten sam pasek napędza również wysokociśnieniową pompę paliwa (5) i pompę cieczy chłodzącej (6). Za napęd alternatora (7) i kompresora klimatyzacji odpowiada już pasek wielorowkowy z dwoma napinaczami, który trzeba zdemontować, żeby dostać się do rozrządu. W przypadku tego silnika (diesel 1.6 8V PSA) wymiana napędu rozrządu trwa (według norm) niespełna 2,5 godz. i wymaga użycia czterech specjalnych narzędzi blokujących (trzpieni) koła pasowe wałka rozrządu, pompy paliwa i wału korbowego oraz koło zamachowe. Pasek zakładamy na koło wału korbowego, następnie na rolkę prowadzącą, koło wałka rozrządu, pompę paliwa, pompę cieczy i na sam koniec – na rolkę napinającą. W tym silniku nie luzujemy koła wałka rozrządu, nie ma też potrzeby użycia przyrządu do pomiaru naciągu paska.

Pasek rozrządu dobieramy do wersji silnikowej. Różnią się długością, szerokością, liczbą i zarysem zębów (półokrągłe, trapezowe, ewolwentowe).

Zużycie paska może być widoczne gołym okiem – gdy ma on spękaną powierzchnię, naderwane zęby lub jest zaolejony (np. przez cieknący simmering) nadaje się tylko do wymiany. Regułą jest konieczność wymiany paska po każdym zdjęciu go (np. podczas demontażu głowicy). Niektórzy mechanicy twierdzą jednak, że jeśli pasek jest "świeży" (np. był wymieniony kilka tys. km wcześniej), można użyć go powtórnie, dbając o to, by obracał się w tę samą stronę. Czasem na pasku znajdziecie datę "przydatności" do użycia oraz informację "nie zginać" – nie można ich zginać na zbyt małym promieniu (np. sprawdzając czy nie jest pęknięty).

W wielu przypadkach zestaw do blokowania wału korbowego i wałka(-ów) rozrządu jest nieodzowny do prawidłowej wymiany paska. W niektórych hurtowniach części taki zestaw można wypożyczyć

Przygotowując się do wymiany paska rozrządu, trzeba zadbać o kompletny zestaw części o odpowiedniej jakości. Simmeringi (1) nie zawsze są wymieniane, ale warto mieć na uwadze ich niewielki koszt i konieczność ponownego rozebrania rozrządu, gdy pojawi się wyciek na wałkach rozrządu lub na wale korbowym. Na pewno warto obligatoryjnie wymienić je w starszych silnikach. Rolki prowadząca (2) i napinająca (3) i to kolejne elementy niezbędne do wymiany wraz z paskiem rozrządu. Elementy typowe dla danego silnika – w tym przypadku 1.6 K4M Renault – np. zaślepki wałków rozrządu (4), które trzeba zniszczyć, żeby założyć blokadę. Paski zębate często napędzają również pompę cieczy chłodzącej (5). Dla spokoju lepiej wymienić ją profilaktycznie, nawet gdy nie widać oznak zużycia. Drobiazgi: instrukcja może wskazywać konieczność wymiany np. śruby koła pasowego. wału korbowego (6).

Silnik Fiata 1.4 16V: tłoki ustawiamy w połowie suwu (1) dzięki czemu możemy zablokować wał korbowy (fot. w ramce), używając jednego z elementów zestawu do blokowania. Wałki rozrządu blokujemy trzpieniami wkręcanymi z boku pokrywy zaworów (2).

Silnik 1.6 K4M Renault: wał korbowy blokujemy trzpieniem wkręcanym w dolnej części bloku silnika (zamiast śruby widocznej w kółku). Wałki rozrządu unieruchamiamy specjalną blokadą umieszczaną od strony sprzęgła.

Silnik Opla 1.7 CDTI – stosunkowo proste (i tanie) blokowanie wałka rozrządu i pompy paliwa. Po ustawieniu wału korbowego i wałka rozrządu we właściwej pozycji w głowicę oraz kadłub wkręcamy zwykłe śruby (wskazane strzałkami) przechodzące ciasno przez koła pasowe tych elementów.

Wymiana paska najczęściej wiąże się z demontażem podpory silnika, trzeba więc podeprzeć lub podwiesić jednostkę napędową.