System start-stop to chyba jedna z najbardziej nielubianych funkcji w samochodach. Oszczędza paliwo, ale czy szkodzi silnikowi?

System start-stop został wprowadzony do samochodów w ramach unijnych regulacji. W założeniu miał być receptą i odpowiedzią na rosnące wymagania dotyczące ochrony środowiska, a co za tym idzie, na obniżanie emisji np. dwutlenku węgla i innych szkodliwych substancji. Choć technologia ta w założeniu została opracowana w celu zmniejszenia emisji spalin i oszczędności paliwa, to coraz więcej kierowców oraz mechaników zwraca uwagę na to, że mimo szczytnego celu ma negatywny wpływ na żywotność silnika i innych podzespołów. Ale czy tak jest naprawdę, czy to tylko bezwiednie powielana opinia, która nie ma pokrycia w rzeczywistości.

Wprowadzenie systemu start-stop do nowych pojazdów zostało wymuszone przez dyrektywy Unii Europejskiej, które od 2009 r. nakładały na producentów obowiązek spełniania norm Euro 5 i wyższych. Od 2014 r. rozwiązanie to stało się standardem w większości nowych samochodów. Głównym celem było ograniczenie emisji dwutlenku węgla oraz zużycia paliwa, szczególnie podczas postoju w korkach czy na światłach.

Jednym z efektów wprowadzania coraz bardziej rygorystycznych norm emisji spalin jest powszechne stosowanie systemu start-stop w nowych samochodach. Mechanizm ten automatycznie wyłącza silnik podczas postoju, np. na światłach czy w korku, co pozwala na zmniejszenie zużycia paliwa i ograniczenie emisji spalin.

System start-stop działa w prosty sposób: w samochodach z manualną skrzynią biegów wystarczy, że kierowca puści sprzęgło i włączy luz, aby silnik się wyłączył. W pojazdach wyposażonych w automatyczną skrzynię biegów silnik wyłącza się po zatrzymaniu auta i naciśnięciu pedału hamulca. Ponowne uruchomienie silnika następuje po wciśnięciu sprzęgła lub zdjęciu nogi z hamulca. W warunkach miejskich rozwiązanie to pozwala na ograniczenie hałasu oraz emisji toksycznych spalin podczas postoju.

Choć idea wydawała się słuszna, praktyka pokazała, że system start-stop nie jest pozbawiony wad. System przynosi korzyści, ale wiąże się również z większym obciążeniem niektórych podzespołów pojazdu. Rozrusznik musi częściej uruchamiać silnik, a akumulator zasilać układy elektryczne podczas postoju. Intensywniejsza praca alternatora jest kolejnym wyzwaniem dla tych elementów.

Silnik spalinowy, którego konstrukcja nie zmieniła się znacząco od ponad stu lat, najlepiej funkcjonuje podczas rozgrzewania i pracy w stałym cyklu. Częste wyłączanie i ponowne uruchamianie silnika, zwłaszcza w miejskich warunkach, prowadzi do szybszego zużycia akumulatora, alternatora oraz samego silnika.

Jest jednak inaczej, bo faktycznie tak by było, gdyby w samochodach z funkcjonującym systemem start-stop dalej stosowano standardowe podzespoły, a producenci samochodów nie zadbali o odpowiednie dostosowanie ich do nowych wymagań. Ale zadbali, bo pojazdy z systemem start-stop są wyposażone we wzmocnione rozruszniki, akumulatory i alternatory, które są przystosowane do pracy pod większym obciążeniem.

To samo twierdzą eksperci — choćby w przypadku akumulatorów. Np. jak podkreśla Auto Bild współczesne akumulatory typu AGM lub EFB, stosowane w samochodach z systemami start-stop mają żywotność zbliżoną do tradycyjnych, oczywiście, o ile auto jest prawidłowo serwisowane.

Podczas wymiany takich podzespołów trzeba jednak koniecznie pamiętać, że nie wolno w nich stosować np. zwykłych rozruszników lub akumulatorów przeznaczonych do pojazdów bez systemu start-stop. Fakt, faktem jednak, że takie wzmocnione komponenty są droższe niż standardowe. Ich wymiana więc - choć przeprowadzana jest mniej więcej z taką samą częstotliwością, jak w samochodach, w których nie ma start-stop, kosztuje jednak więcej.

Według danych Europejskiej Agencji Środowiska (EEA), system start-stop może ograniczyć zużycie paliwa o 5-10 proc. Tabela przygotowana na podstawie danych EEA pokazuje, że emisje CO2 z transportu w Europie spadają, jednak wartości te są nieco niższe, niż zakładane, choć w zasadzie niewiele.