Prędkościomierz w samochodzie to nie tylko element wyposażenia — to także narzędzie, które zgodnie z przepisami nie może wprowadzać kierowcy w błąd. Zgodnie z europejskimi regulacjami, licznik prędkości nigdy nie może wskazywać wartości niższej od rzeczywistej, choć dopuszczalny błąd pomiaru jest zaskakująco wysoki. Skąd biorą się te różnice i czy można im zaufać? Jak naprawdę działa prędkościomierz?
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
- Przeczytaj także: Wiem, ile trzeba jechać, żeby fotoradar zrobił zdjęcie. Tolerancja jest stała. A dla OPP?
Dlaczego prędkościomierz oszukuje?
Jeśli licznik w twoim aucie pokazuje 200 km na godz., niemal pewne jest, że rzeczywista prędkość jest niższa i to sporo, ponieważ precyzyjny pomiar prędkości nie jest prosty — na wskazania wpływa szereg czynników, które często się na siebie nakładają. Producenci samochodów muszą przestrzegać przepisów, które biorą pod uwagę te trudności i dopuszczają spory margines błędu. Kluczowe jest jednak jedno zastrzeżenie: wskazanie prędkościomierza nie może być niższe niż rzeczywista prędkość pojazdu. To dlatego niemal zawsze jedziemy wolniej, niż wskazuje prędkościomierz (może poza minimalnymi prędkościami rzędu 10-20 km na godz.).
Czemu prędkościomierz jest nieprecyzyjny?
Jednym z głównych czynników wpływających na precyzję pomiaru jest średnica zewnętrzna opon. Różne modele opon, nawet o tym samym rozmiarze, mogą mieć nieco inną średnicę. Dodatkowo, opony z czasem się zużywają — nowa opona może mieć bieżnik o wysokości 8–9 mm, podczas gdy zużyta ma go już tylko około 3 mm, a minimalny dopuszczony przepisami bieżnik to 1,6 mm. Im niższy bieżnik, tym mniejsza średnica koła, a co za tym idzie — licznik wskazuje wyższą prędkość niż rzeczywista.
Nie bez znaczenia jest również ciśnienie w oponach — im niższe, tym samochód "myśli", że jedzie szybciej. Do tego dochodzi możliwość montowania różnych rozmiarów opon w tym samym modelu auta — przyjmuje się, że zamiennik jest prawidłowy, jeśli średnica różni się od oryginału o nie więcej niż 2 proc. Wszystko to sprawia, że prędkościomierz nigdy nie jest stuprocentowo dokładny.
No i trzeba też pamiętać o samych felgach. Zmiana średnicy z pewnością zmieni nieco pomiar. Producenci podają, jakie parametry felg i opon pasują do poszczególnych samochodów i właśnie z takimi kołami auto podaje najbardziej precyzyjne dane. Czasem znaczenie ma nawet wersja wyposażenia i zastosowany silnik.
- Przeczytaj także: Nie umiemy jeździć normalnie po autostradach i ekspresówkach. To wykracza poza możliwości kierowców
Czy GPS jest dokładniejszy niż prędkościomierz?
Wydawałoby się, że pomiar prędkości przy pomocy GPS powinien być bardziej precyzyjny. Jednak i tutaj pojawiają się ograniczenia — systemy GPS określają pozycję pojazdu w odstępach czasowych, a elektronika "wygładza" wynik. Na zakrętach urządzenie mierzy krótszą drogę niż w rzeczywistości, przez co wskazywana prędkość może być zaniżona. W praktyce samochody korzystają z mechanicznych metod pomiaru — licznik bazuje na obrotach kół. Jednak jeśli jedziemy przed siebie na terenie, gdzie nie ma elementów zakłócających działanie GPS, to z dużą dozą prawdopodobieństwa nasz telefon wskaże dokładniejszy pomiar, niż prędkościomierz. Pamiętajmy jednak, że nie jest on w żaden sposób homologowany.
GPS wcale nie musi być dokładny, bowiem może natrafić na wiele przeszkód. Najdokładniejszy jest laserowy miernik prędkości, o ile policjant trafi w nasz samochódKSP / Policja
Jak bardzo licznik może oszukiwać?
Europejskie przepisy homologacyjne jasno określają, jakie wymagania musi spełniać prędkościomierz:
- Nie może nigdy wskazywać prędkości niższej od rzeczywistej. To zabezpieczenie przed nieświadomym łamaniem przepisów przez kierowców. Tylko zepsuty prędkościomierz wskaże prędkość niższą niż jest w rzeczywistości
- Może wskazywać prędkość wyższą — dopuszczalny błąd to aż 10 proc. rzeczywistej prędkości plus 4 km na godz. Przykład: przy 100 km na godz. licznik może pokazywać nawet 114 km na godz., a przy 50 km na godz. — 59 km na godz.
Jak sprawdza się dokładność prędkościomierza?
Dokładność liczników sprawdzana jest podczas homologacji przy różnych prędkościach, w zależności od maksymalnej prędkości pojazdu — jednak nie testuje się ich przy najwyższych prędkościach deklarowanych przez producenta. Takie są zasady testowania prędkościomierza:
- Dla pojazdów do 45 km na godz. (np. motorowery) pomiar odbywa się przy 80 proc. prędkości maksymalnej.
- W przedziale 45–100 km na godz. — przy 40 km na godz. i 80 proc. prędkości maksymalnej.
- Dla pojazdów powyżej 100 km na godz. — przy 40 km na godz., 80 km na godz. oraz 80 proc. prędkości maksymalnej.
- Dla samochodów powyżej 150 km na godz. — pomiar przy 40, 80 i 120 km na godz.
Co ciekawe, urządzenia testujące muszą mieć margines błędu nie większy niż +/- 0,5 proc.
