Transport

Transport to przemieszczanie ludzi i ładunków w przestrzeni przy użyciu odpowiednich środków transportu. W ujęciu gospodarczym oznacza odpłatne świadczenie usług przewozowych, a jego podstawowy podział obejmuje transport pasażerski oraz towarowy. Jest też jednym z filarów branży TSL, czyli obszaru łączącego transport, spedycję i logistykę.

Potrzeby transportowe należą do potrzeb wtórnych człowieka i wynikają z nierównego rozmieszczenia zasobów, skupisk ludzkich oraz miejsc pracy. Transport towarzyszy ludzkości od początków rozwoju cywilizacji, a wraz z rozwojem gospodarki stawał się coraz ważniejszym narzędziem zwiększania użyteczności dóbr przez ich przemieszczanie.

Jest on ściśle powiązany z innymi działami gospodarki. Rozwój transportu warunkuje rozwój pozostałych sektorów, a osłabienie jednej z tych sfer zwykle odbija się także na drugiej. Z tego powodu transport bywa traktowany nie tylko jako usługa, lecz także jako element infrastrukturalnego zaplecza całej gospodarki.

Transport można klasyfikować według środowiska, w którym się odbywa. Obejmuje on transport powietrzny, lądowy i wodny, a w ramach transportu lądowego między innymi drogowy, kolejowy i rurociągowy. Wyróżnia się też transport podziemny, naziemny i nadziemny.

Istnieje również transport mieszany, realizowany z wykorzystaniem więcej niż jednej gałęzi. W tej grupie mieszczą się formy kombinowane, bimodalne, intermodalne i multimodalne. Pojęcie transportu współmodalnego odnosi się z kolei do przewozu prowadzonego zgodnie z europejską polityką współmodalności.

Do podstawowych funkcji transportu należą funkcje przewozowe i przeładunkowe. Obok nich wskazuje się funkcje wtórne, takie jak zabezpieczanie dróg, czyli ich budowa i utrzymanie, a także funkcję odpowiedzialności. Pokazuje to, że transport nie ogranicza się wyłącznie do samego ruchu pojazdów, lecz obejmuje również organizację i utrzymanie warunków niezbędnych do sprawnego przemieszczania osób oraz towarów.

Transport, podobnie jak łączność, zwiększa użyteczność dóbr przez ich przemieszczanie, dlatego pełni ważną rolę w funkcjonowaniu gospodarki. Jednocześnie należy do sektorów o szczególnie szkodliwym wpływie na środowisko naturalne i zdrowie. Z tego powodu polityka zrównoważonego rozwoju transportu obejmuje działania ograniczające emisje i promujące alternatywne źródła energii oraz środki przewozu o mniejszym zużyciu paliwa.

Wikipedia zwraca też uwagę, że żegluga jest najbardziej ekologiczną i energooszczędną formą transportu. W praktyce debata o transporcie dotyczy więc jednocześnie mobilności, kosztów gospodarczych i wpływu na klimat.

Według recentnych doniesień medialnych szczególnie trudna jest sytuacja drogowego transportu towarów. Artykuły opisują rosnące ceny paliw, które przy spadających stawkach frachtu uderzają w rentowność przewoźników. Przedstawiciele branży wskazują, że olej napędowy stanowi znaczącą część kosztów przewozu, a firmy alarmują o stratach i pogarszającej się konkurencyjności.

W bieżących informacjach pojawiają się też zmiany regulacyjne. Rząd ma zająć się projektem nowelizacji ustawy o VAT, która rozszerza katalog dokumentów potwierdzających eksport towarów poza UE, co może mieć znaczenie dla kierowców i firm transportowych. Równolegle media opisują przekształcenia w transporcie platformowym: Pyszne.pl tłumaczy przejście na model współpracy z partnerami flotowymi realiami rynkowymi i brakiem jasnych regulacji. W sektorze produkcji taboru uwagę zwraca przejęcie niemieckiego producenta tramwajów HeiterBlick przez Pesę Bydgoszcz, które ma zapewnić dalsze funkcjonowanie zakładu i kontynuację zamówień. Z kolei w Warszawie media relacjonują wypadek autobusu przy Dworcu Zachodnim; wśród analizowanych przyczyn pojawia się możliwa usterka elektronicznego czujnika odpowiadającego za przyspieszanie pojazdu.