Bramki poboru opłat na autostradzie A4 mają datę ważności. Wiemy, kiedy wygasną

Przejazd autostradą A4 między Katowicami a Krakowem potrafi mocno obciążyć budżet kierowcy. Kierowca pokonujący całą płatną trasę samochodem osobowym zostawia dziś na bramkach łącznie 36 zł. Podróż w dwie strony to już wydatek 72 zł. Na szczęście trwa odliczanie do końca opłat. Ministerstwo Infrastruktury wskazało konkretną datę, po której wielu kierowców pojedzie autostradą A4 za darmo.

Opłaty są pobierane w dwóch punktach: w Mysłowicach-Brzęczkowicach oraz w Balicach pod Krakowem. Po wprowadzonych 1 kwietnia 2026 r. podwyżkach kierowca samochodu osobowego płaci na każdym z nich 18 zł. Przejazd całym płatnym odcinkiem A4 Katowice—Kraków kosztuje więc 36 zł w jedną stronę i 72 zł w obie strony. Motocyklista płaci odpowiednio 9 zł na każdej bramce, czyli 18 zł za całą trasę i 36 zł za podróż tam i z powrotem.

W gorszym położeniu są kierowcy większych pojazdów. Stawka dla pojazdów kategorii drugiej i trzeciej (samochody osobowe z przyczepami, niektóre samochody dostawcze) wynosi 32 zł w każdym punkcie poboru opłat. Przejazd takimi pojazdami w jedną stronę kosztuje zatem 64 zł. W przypadku drogowych gigantów (kategorii czwartej i piątej) opłata sięga 55 zł na bramce, a to daje nam 110 zł za pokonanie całej płatnej trasy w jedną stronę.

Na podstawie umowy koncesyjnej od blisko 30 lat trasą zarządza spółka Stalexport Autostrada Małopolska. Porozumienie zawarte w 1997 r. pozwoliło prywatnemu operatorowi pobierać opłaty w zamian za finansowanie utrzymania i remontów autostrady. To w dużej mierze na to idą środki pobierane na bramkach autostrady A4.

Obowiązujący od kwietnia cennik jest ostatnim przed wygaśnięciem umowy koncesyjnej. Koncesjonariusz tłumaczył ostatnią korektę cen rosnącymi kosztami robót budowlanych, materiałów oraz prowadzonym programem inwestycyjnym. W 2025 r. oddano do użytku około 35 km odnowionej jezdni, a na 2026 r. zaplanowano remont kolejnych 32 km. Zgodnie z umową państwo ma przejąć trasę w bardzo dobrym stanie technicznym.

Umowa koncesyjna wygasa dokładnie 15 marca 2027 r. Ministerstwo Infrastruktury zapowiedziało, że nie zostanie przedłużona. Co to oznacza? 16 marca 2027 r. odcinkiem zacznie zarządzać Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, a opłaty dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t przestaną być pobierane. Samochody osobowe, lekkie auta dostawcze i motocykle pojadą trasą Katowice — Kraków całkowicie bezpłatnie.

Kierowcy muszą jednak pamiętać, że bezpłatny przejazd dla aut osobowych nie oznacza automatycznego zniesienia należności dla wszystkich pojazdów. Zasady dotyczące ciężarówek i innych pojazdów objętych elektronicznym systemem poboru opłat wynikają z odrębnych regulacji, które są stosowane na polskich drogach.

Przejęcie autostrady przez GDDKiA ma otworzyć drogę do jej dalszej przebudowy. Drogowcy planują poszerzenie A4 między Katowicami a Krakowem o trzeci pas ruchu w obu kierunkach. Powód? Trasa już dziś należy do najbardziej obciążonych w kraju — korzysta z niej około 50000 pojazdów na dobę. Po zniesieniu opłat ta liczba z pewnością jeszcze wzrośnie.

Obecnie jest przygotowywana dokumentacja dla tej inwestycji, a główne prace modernizacyjne będą prowadzone w latach 2030-2032. Szacowany koszt tej rozbudowy sięga około 2,5 mld zł. Na to zrzucą się już wszyscy podatnicy, a nie tylko kierowcy faktycznie korzystający z tej trasy. Uczciwie?