Tak wygląda pełna homologacja samochodu w Europie. Wiele modeli z Chin jej nie przeszła

Aby samochód mógł legalnie pojawić się na rynku Unii Europejskiej, niezbędne jest uzyskanie tzw. świadectwa homologacji typu pojazdu (Whole Vehicle Type Approval). To dokument potwierdzający, że auto spełnia wszystkie rygorystyczne wymagania prawne dotyczące bezpieczeństwa, emisji spalin oraz szczegółowych parametrów technicznych. Nie są to uniwersalne przepisy — testy wymagane w Europie są inne niż np. w Australii czy na Bliskim Wschodzie.

Każdy samochód sprzedawany jako nowy musi mieć odpowiednie dopuszczenie, ale to wcale nie oznacza automatycznie pełnej homologacji. W przypadku wielu chińskich modeli stosuje się uproszczone procedury, które pozwalają na wprowadzenie do sprzedaży ograniczonej liczby pojazdów bez spełnienia wszystkich wymogów. Postępują tak lokalni importerzy samochodów z Chin lub marki, które dopiero "testują" nowy rynek i bardzo droga pełna procedura byłaby dla nich nieopłacalna. Bezpiecznikami są krótkie serie pojazdów, dla których można zastosować łagodniejsze przepisy.

W praktyce oznacza to, że część chińskich samochodów oferowanych w Polsce nie posiada m.in. systemu eCall, awaryjnego hamowania, start-stop, czy radia z RDS, a także nie przechodzi testów zderzeniowych Euro NCAP. Oczywiście dotyczy to pojazdów małoseryjnych. Największe marki z Chin, które mają oficjalne przedstawicielstwa w Polsce i już sprzedają tysiące samochodów rocznie, nie mogą korzystać z tych furtek w przepisach.

Wróćmy do przypadku europejskiej marki, czyli wspomnianej na początku Skody. Procedura homologacji rozpoczyna się od weryfikacji najdrobniejszych komponentów. Około 50 elementów – takich jak szyby, pasy bezpieczeństwa, reflektory czy opony – musi posiadać własne certyfikaty, za które odpowiadają dostawcy. Skoda wymaga ich przed przejściem do kolejnego etapu.

Dalsze zatwierdzenia systemowe polegają na szczegółowych testach całego auta, sprawdzających zgodność z ok. 80 przepisami i normami UE. Liczba wymagań zależy m.in. od rodzaju napędu (spalinowy, hybrydowy plug-in czy elektryczny) i poziomu zaawansowania systemów bezpieczeństwa. Testy realizowane są we współpracy z niezależnymi, upoważnionymi do tego instytucjami, takimi jak TÜV SÜD czy DEKRA.

W praktyce każdy komponent – np. reflektor – musi być zaprojektowany i wykonany zgodnie z przepisami, a następnie homologowany. Producent auta może użyć tylko zatwierdzonych części, a ich prawidłowy montaż i działanie są dodatkowo weryfikowane. Sprawdza się m.in. wysokość montażu reflektorów, mocowania pasów czy zakrycie kół przez błotniki. Do tego dochodzą testy zderzeniowe i pomiary emisji spalin.

Te wszystkie homologacje składają się na unijną homologację całego pojazdu (EU Whole Vehicle Type Approval). Na jej podstawie każdy samochód otrzymuje świadectwo zgodności (COC).

Samochody po wprowadzeniu do produkcji są udoskonalane i unowocześniane, co wtedy? Jeśli zmiana wpływa na parametry homologacyjne, dokumenty muszą zostać zaktualizowane.

Wprowadzenie nowej wersji Skody czy dowolnego modelu innej marki nie oznacza jednak konieczności przechodzenia całego procesu od początku – producent wnioskuje o rozszerzenie istniejącej homologacji, przy czym nowe jednostki napędowe muszą przejść dodatkowe testy emisji spalin i hałasu. Jeśli mocniejszy silnik sprawia, że auto staje się najcięższą wersją w gamie, wymagane są dodatkowe testy zderzeniowe i próby skuteczności hamulców.