Rozpoczyna się budowa S19 Jawornik-Lutcza. Powstanie wielka estakada i tunel w skale

Decyzja o zezwoleniu na budowę S19 Jawornik-Lutcza pozwala rozpocząć prace budowlane bez oczekiwania na zakończenie wszystkich procedur odwoławczych. Wykonawcę czeka teraz przeprawa przez wymagający teren, budowa potężnej estakady oraz wydrążenie tunelu o długości ponad 2,8 km.

Najbardziej spektakularnym obiektem na nowym odcinku będzie dwunawowy tunel pod górą Kamieniec. Jego długość wyniesie 2803 m, dzięki czemu stanie się on najdłuższym spośród trzech tuneli budowanych w ciągu drogi ekspresowej S19 na terenie województwa podkarpackiego. Każda nawa będzie obsługiwała ruch w jednym kierunku, a kierowcy otrzymają po dwa pasy ruchu oraz pas awaryjny.

Na realizację robót przewidziano 38 miesięcy, a zakończenie całej inwestycji zaplanowano na 2031 r. Termin pokazuje skalę przedsięwzięcia, szczególnie że wykonawca będzie musiał zmierzyć się nie tylko z trudną rzeźbą terenu, lecz także ze zmiennymi warunkami geologicznymi charakterystycznymi dla Karpat.

Zanim jednak kierowcy wjadą do tunelu pod górą Kamieniec, przejadą długą i bardzo wysoką estakadą. Konstrukcja będzie miała 815 m długości i zostanie poprowadzona nad istniejącą drogą krajową nr 19. Jej filary osiągną wysokość do 36 m. Po uwzględnieniu ustroju nośnego jezdnia znajdzie się ponad 40 m nad poziomem terenu, co odpowiada wysokości kilkunastopiętrowego budynku.

Estakada przejdzie bezpośrednio w dwunawowy tunel, tworząc jeden z najbardziej charakterystycznych fragmentów podkarpackiej S19. W ciągu trasy powstanie również most, który będzie jednocześnie przejściem dla małych zwierząt. Droga otrzyma system zarządzania ruchem, urządzenia bezpieczeństwa drogowego oraz rozwiązania ograniczające wpływ inwestycji na środowisko.

Nowa droga ekspresowa będzie miała dwie jezdnie, po dwa pasy ruchu w każdym kierunku oraz pasy awaryjne. W ramach zadania planowana jest również budowa Miejsca Obsługi Podróżnych Jawornik po stronie jezdni prowadzącej w kierunku Barwinka. Kierowcy zyskają dzięki temu możliwość bezpiecznego zatrzymania się i odpoczynku przed dalszą podróżą na południe.

Wykonawca zbuduje dodatkowe jezdnie obsługujące tereny przyległe, przebuduje drogi kolidujące z inwestycją oraz dostosuje istniejącą infrastrukturę techniczną. Zakres prac jest więc znacznie szerszy niż wykonanie samej trasy głównej. Budowa zmieni także lokalny układ komunikacyjny i sposób obsługi nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie ekspresówki.

Kontrakt powierzony konsorcjum Gulermak i Budimex ma wartość przekraczającą 1,9 mld zł. Kwota jest wysoka w odniesieniu do długości trasy, ponieważ nowy odcinek będzie miał zaledwie 5,3 km. W tym przypadku nie powstaje jednak zwykła droga poprowadzona po stosunkowo płaskim terenie. Znaczną część inwestycji stanowią skomplikowane i kosztowne obiekty inżynieryjne, w tym wspomniany tunel oraz estakada.

Projektanci i wykonawcy muszą teraz uwzględnić specyfikę fliszu karpackiego. Podłoże na trasie składa się między innymi ze zlepieńców, piaskowców oraz łupków ilastych, a przeprowadzone badania wykazały dużą zmienność budowy geologicznej. Warunki mogą więc różnić się nawet na stosunkowo krótkich fragmentach projektowanej drogi, co komplikuje zarówno drążenie tunelu, jak i wykonanie jego zabezpieczeń.

Dodatkowym problemem jest ukształtowanie terenu. Trasa przecina obszar, na którym wzniesienia występują naprzemiennie z dolinami, a część gruntów jest podatna na powstawanie osuwisk. W rejonie przyszłego tunelu dominują lasy i nieużytki. Konieczne będzie stałe monitorowanie warunków geologicznych oraz dostosowywanie sposobu prowadzenia prac do sytuacji napotykanej pod ziemią. To właśnie połączenie skomplikowanego podłoża, dużych różnic wysokości i ryzyka osuwisk sprawia, że fragment Jawornik Lutcza jest jednym z największych wyzwań inżynieryjnych na całej trasie S19.

Droga ekspresowa S19 jest polską częścią międzynarodowego korytarza Via Carpatia, który ma połączyć północ i południe Europy. Na terenie Polski cały szlak będzie liczył około 700 km i obejmie fragmenty kilku dróg ekspresowych, w tym S61 i S19. Trasa przebiega przez województwa podlaskie, warmińsko-mazurskie, mazowieckie, lubelskie oraz podkarpackie.

Docelowa długość S19 na Podkarpaciu wyniesie blisko 170 km. Kierowcy korzystają już z ponad 100 km trasy pomiędzy Lasami Janowskimi a węzłem Rzeszów Południe oraz pomiędzy Krosnem, Miejscem Piastowym i Duklą. W realizacji znajduje się 51,8 km, wliczając odcinki Rzeszów Południe Babica, Babica Jawornik, Jawornik Lutcza oraz Dukla Barwinek. Do tej grupy należy także rozbudowa fragmentu Sokołów Małopolski Północ — Jasionka i oczekujący na ZRID odcinek Lutcza — Domaradz.

Pozostałe 12,5 km pomiędzy Domaradzem a Krosnem znajduje się na etapie przetargu. Po wydaniu zgody dla fragmentu Jawornik — Lutcza ostatnim podkarpackim odcinkiem Via Carpatia, oczekującym na decyzję ZRID, pozostaje Lutcza — Domaradz. Budowa kompletnej trasy nadal potrwa kilka lat, ale kolejna istotna przeszkoda administracyjna właśnie została usunięta.