75 lat temu ruszyła produkcja pierwszego auta PRL. Było luksusem w Polsce i w Chinach

6 listopada 1951 r. na Żeraniu powstał pierwszy egzemplarz FSO Warszawy. Samochód nie był samodzielną konstrukcją, ale licencyjną wersją radzieckiego modelu GAZ M20 Pobieda.

FSO Warszawa stała się podstawą motoryzacji PRL. To z jej podzespołów korzystały m.in. Syrena 100, Żuk, Nysa i Tarpan. Co ciekawe, Warszawa była koszmarnie drogim samochodem.

FSO Warszawa była samochodem klasy wyższej, należała więc do tego samego segmentu, co dziś np. Audi A6 lub BMW serii 5.

Jej pierwsza wersja — czyli M20 — mierzyła 466,5 cm długości i aż 164 cm wysokości: była więc wyższa od wielu współczesnych SUV-ów. Do FSO Warszawy M20 trafił 2,1-litrowy silnik rozwijający jedynie 50 KM. W ważącym 1360 kg samochodzie nie było to szczególnie dużo.

FSO Warszawę produkowano w wielu wersjach nadwoziowych: od sedana przez kombi po furgonetkę, sanitarkę, pick-upa, a nawet... drezynę.

Tak jest, w latach 1957-1973 w Kolejowych Zakładach Nawierzchniowych w Nowych Skalmierzycach (dziś województwo wielkopolskie) zbudowano ok. 200 Warszaw przystosowanych do jazdy po torach kolejowych. Jedno koło takiego wehikułu ważyło aż 75 kg!

Co ciekawe, o zaprojektowanie modniejszego nadwozia dla FSO Warszawy poproszono legendarną włoską firmę stylistyczną Ghia, znaną z karoserii m.in. dla Ferrari.

W 1959 r. do Polski trafiły w pełni funkcjonalne prototypy wersji sedan i kombi. Wyglądały rewelacyjnie. Nawet zbyt rewelacyjnie: projekt odrzucono, ponieważ uznano, że jest za wytworny jak na realia PRL. Zresztą koszty wdrożenia byłyby naprawdę wysokie.

Inna sprawa, że sama FSO Warszawa była wyjątkowo droga.

W 1958 r. FSO Warszawa M20 kosztowała 120 tys. zł, co wówczas stanowiło równowartość aż... 89 średnich miesięcznych zarobków.

FSO Warszawa nie tylko w Polsce uchodziła za symbol luksusu: podobnym statusem cieszyła się również w Chinach — do Państwa Środka wyeksportowano z Żerania ok. 8,1 tys. tych samochodów.

Wielkość produkcji FSO Warszawy nigdy nie spełniła oczekiwań. Pierwotnie zakładano, że docelowo będzie powstawać 25 tys. sztuk tego samochodu rocznie. W najlepszym roku zbudowano jedynie 17780 egzemplarzy.

FSO Warszawę produkowano bardzo długo: blisko 22 lata. Pierwszy samochód powstał właśnie 6 listopada 1951 r., ostatni — 30 marca 1973 r.

Ogółem wyprodukowano 254 tys. 471 sztuk FSO Warszawy (dla porównania: plasujący się o segment niżej Polski Fiat 125p powstał w blisko 6-krotnie wyższej liczbie — 1 mln 445 tys. 699 egzemplarzy; wytwarzano go między 1968 a 1991 r.).

FSO Warszawa była ostatnim — jak na razie — autem klasy wyższej seryjnie produkowanym w Polsce.