Chiny

Chiny, czyli Chińska Republika Ludowa, to państwo w Azji Wschodniej obejmujące historyczne Chiny bez Tajwanu, a także Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej. Według przytoczonego opisu jest to republika socjalistyczna, zamieszkana przez 56 grup etnicznych. To jedno z najludniejszych i największych państw świata, a zarazem jedna z czołowych gospodarek globalnych.

Chińska Republika Ludowa została proklamowana w 1949 roku po zwycięstwie zwolenników Mao Zedonga w wojnie domowej. Pokonani zwolennicy Kuomintangu wycofali się na Tajwan, gdzie przeniesiono rząd Republiki Chińskiej. W kolejnych latach nowe państwo objęło większość historycznych terenów Chin, a jego granice zostały poszerzone także o Tybet.

Historia ChRL po powstaniu obejmuje głębokie przemiany ustrojowe i gospodarcze. W pierwszych dekadach przeprowadzono reformę rolną, kolektywizację i nacjonalizację, a potem podjęto próbę szybkiej industrializacji w ramach wielkiego skoku naprzód, która zakończyła się katastrofą gospodarczą i klęską głodu. Po okresie rewolucji kulturalnej i śmierci Mao rozpoczęto liberalizację gospodarki, dekolektywizację rolnictwa, tworzenie sektora prywatnego oraz specjalnych stref ekonomicznych. Z czasem Chiny kontynuowały reformy i rozwój relacji zagranicznych.

Większą część terytorium Chin zajmują wyżyny i góry, podczas gdy niziny stanowią niewielką część powierzchni kraju. Na zachodzie dominuje Wyżyna Tybetańska otoczona najwyższymi pasmami górskimi świata, a w północno-zachodniej części leży Sinciang z pustynią Takla Makan. Wschodnią część państwa tworzą rozległe równiny aluwialne oraz obszary dolin wielkich rzek.

Kraj leży w zasięgu kilku stref klimatycznych. Wschód i południowy wschód mają klimat monsunowy, a zachód i wnętrze kraju są bardziej suche i kontynentalne. Najważniejsze rzeki to Jangcy, Huang He, Xi Jiang, Huai He i Amur. Rzeki odgrywają dużą rolę w nawadnianiu, hydroenergetyce i żegludze, a Wielki Kanał należy do najważniejszych elementów infrastruktury wodnej.

Chiny mają 14 sąsiadów, co czyni je państwem graniczącym z największą liczbą krajów na świecie. Wśród największych aglomeracji wymieniane są Szanghaj, Pekin i Kanton. Państwo jest bardzo zróżnicowane etnicznie, a większość ludności stanowią Chińczycy Han. Wśród używanych języków znajdują się mandaryński, kantoński, wu, minbei, minnan, xiang, gan i hakka.

Wikipedia podkreśla, że rozwój gospodarczy Chin od lat 80. był bardzo dynamiczny i wiązał się z tworzeniem korzystnych warunków dla inwestycji zagranicznych oraz transferu technologii. Kraj rozwijał również specjalne strefy ekonomiczne i branże uznawane za przyszłościowe. Jednocześnie w opisie ustroju wskazano na silną kontrolę działalności politycznej, ograniczenia wolności słowa i prasy oraz krytykę władz ChRL ze strony części państw i organizacji pozarządowych.

Znaczenie Chin wynika ze skali ich terytorium, liczby ludności i pozycji gospodarczej. Kraj należy do najważniejszych uczestników światowej gospodarki, a jego rozwój wpłynął także na spadek liczby osób żyjących poniżej granicy ubóstwa na świecie. Istotna jest również jego rola regionalna i globalna, wzmacniana przez położenie, potencjał demograficzny oraz rozwój infrastruktury i przemysłu.

Ważnym elementem pozycji państwa są także siły zbrojne i program kosmiczny, który pozostaje pod nadzorem wojska. Chiny odgrywają ponadto istotną rolę w turystyce i kulturze, a duża liczba obiektów UNESCO podkreśla ich znaczenie cywilizacyjne.

Według recentnych artykułów w centrum uwagi znalazło się kilka bardzo różnych tematów związanych z Chinami. Jeden z tekstów opisywał start rakiety Chang Zheng-3B z Centrum Startowego Satelitów Xichang, podczas którego w maszynę uderzył piorun. Mimo tego satelita Tianlian II-06 został umieszczony na orbicie transferowej prowadzącej do orbity geostacjonarnej.

Inne doniesienia dotyczą bezpieczeństwa i geopolityki. Artykuł oparty na analizie zdjęć satelitarnych informował o budowie na pustyni Takla Makan makiet amerykańskich okrętów oraz replik budynków rządowych na Tajwanie. Cytowany ekspert oceniał to jako element długofalowych przygotowań wojskowych i odstraszania, a nie jednoznaczny sygnał rychłej inwazji.

W sferze handlu media opisywały skutki nowych opłat celnych dla przesyłek spoza Unii Europejskiej, które uderzyły m.in. w zamówienia z Chin przez platformy Temu, Shein i AliExpress. Z kolei w Polsce IJHARS w Szczecinie zakazał wprowadzenia do obrotu 66 tys. kg mrożonych filetów z mintaja importowanych z Chin z powodu niższej niż deklarowana zawartości ryby. Pojawiła się też informacja, że marka OnePlus, należąca do chińskiego sektora technologicznego, ma wycofać się z Europy i Stanów Zjednoczonych, przy zachowaniu wsparcia dla już sprzedanych urządzeń.