Chiny

Chiny, czyli Chińska Republika Ludowa, to państwo w Azji Wschodniej obejmujące historyczne Chiny bez Tajwanu, a także Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej. To drugie pod względem liczby ludności państwo świata, zamieszkane przez 56 grup etnicznych, a zarazem jedno z największych terytorialnie państw globu. Zgodnie z obecną konstytucją ChRL jest republiką socjalistyczną, a jej pozycję międzynarodową wzmacniają rozmiar gospodarki, liczba ludności oraz rozległe granice z 14 państwami.

Chińska Republika Ludowa została proklamowana 1 października 1949 roku przez Mao Zedonga po wygranej wojnie domowej. Pokonani zwolennicy Kuomintangu wycofali się na Tajwan, gdzie przeniesiono rząd Republiki Chińskiej. W kolejnych latach nowe państwo objęło większość historycznych terenów Chin, a jego granice poszerzono także o Tybet.

W pierwszych dekadach istnienia ChRL przeprowadzono reformę rolną, kolektywizację i nacjonalizację. Wielki skok naprzód zakończył się katastrofą gospodarczą i klęską głodu. Potem nastąpiły liberalizacja części gospodarki, rozłam radziecko-chiński oraz rewolucja kulturalna. Po śmierci Mao do władzy stopniowo wrócił Deng Xiaoping, a kraj wszedł w okres reform: dekolektywizacji rolnictwa, tworzenia sektora prywatnego i specjalnych stref ekonomicznych oraz polityki otwarcia na świat. Pod koniec lat 90. do ChRL weszły Hongkong i Makau.

Większą część Chin stanowią wyżyny i góry, a niziny zajmują tylko niewielką część powierzchni. W kraju występują zarówno rozległe równiny aluwialne na wschodzie, jak i pustynie, stepy oraz najwyżej położona wyżyna świata na południowym zachodzie, czyli Wyżyna Tybetańska. Chiny obejmują też obszary o bardzo zróżnicowanym klimacie: od strefy zwrotnikowej po umiarkowaną, z klimatem monsunowym na wschodzie i suchym klimatem kontynentalnym w głębi lądu.

Sieć rzeczna kraju jest rozbudowana, a główne rzeki to Jangcy, Huang He, Xi Jiang, Huai He i Amur. We wschodnich Chinach występują również katastrofalne powodzie związane z dużymi wahaniami stanów wód i zamuleniem koryt rzecznych. Istotnym elementem środowiska są także jeziora, obszary bagienne oraz bogata, choć w dużej mierze przekształcona przez działalność człowieka, roślinność.

Gospodarka Chin rozwija się bardzo dynamicznie i należy do największych na świecie. Jej wzrost był związany z tworzeniem korzystnych warunków dla inwestycji zagranicznych, transferem technologii, niskimi kosztami pracy oraz funkcjonowaniem specjalnych stref ekonomicznych. Ważną rolę odgrywają też powiązania z zagranicznymi inwestorami i chińską diasporą.

Jednocześnie Wikipedia wskazuje, że mimo złagodzenia kontroli gospodarczej działalność polityczna pozostaje ściśle nadzorowana. Konstytucja przewiduje prawa podstawowe, takie jak wolność słowa czy prasy, jednak w praktyce ich stosowanie bywa ograniczone. Władze są krytykowane przez zachodnie rządy i organizacje pozarządowe za cenzurę, represje wobec krytyków oraz ograniczanie swobód obywatelskich.

Według recentnych artykułów Chiny pojawiają się dziś w wiadomościach w kilku różnych kontekstach. Jednym z nich są napięcia polityczne między USA a Pekinem. Donald Trump w orędziu do narodu oskarżył Chiny o ingerencję w amerykańskie wybory i pozyskanie danych 220 mln wyborców, przy czym Reuters zaznaczył, że z ocen wywiadu nie wynika, by Pekin zmienił wynik wyborów w 2020 roku. Chińska ambasada zaprzeczyła oskarżeniom.

W polskim obiegu medialnym pojawiają się też sprawy handlowe. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie zablokowała wprowadzenie do obrotu ponad 22 ton miodu z Chin z powodu zastrzeżeń dotyczących cech organoleptycznych. Równocześnie artykuły zwracają uwagę na duży udział Chin w imporcie miodu do Polski oraz na nowe zasady etykietowania mieszanek miodów. Inny tekst opisuje wzrost kosztów zakupów z chińskich platform e-commerce po zniesieniu w Unii Europejskiej zwolnienia z cła dla przesyłek do 150 euro i wprowadzeniu ryczałtowej opłaty celnej. W tle pojawia się także konkurencja z Chin wobec polskiej ceramiki z Bolesławca, w tym problem podróbek na rynkach zagranicznych.

Osobny artykuł dotyczy skutków powodzi w regionie Guangxi Zhuang. Po intensywnych opadach i zalaniu fermy węży uciekło tam około 900 gadów, w tym kobry. Na miejsce skierowano ekipy ratunkowe, a lokalne służby apelowały do mieszkańców o szczególną ostrożność.