Rutynowa kontrola trzeźwości to dziś jedna z najczęściej wykonywanych czynności przez funkcjonariuszy. Warto wiedzieć, jak wygląda badanie alkomatem podczas kontroli drogowej, jakie prawa ma kierowca i czego lepiej nie robić, by niepotrzebnie nie komplikować sytuacji.
Posłuchaj artykułu
00:00/00:00
Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy
Policja
Kontrola trzeźwości - zdjęcie ilustracyjne
Nie trzeba popełnić wykroczenia, jechać zygzakiem ani wzbudzać podejrzeń policjantów, by zostać poddanym badaniu alkomatem. Współczesne kontrole trzeźwości są elementem działań prewencyjnych i mogą być prowadzone wobec każdego kierowcy. To z kolei oznacza, że warto znać zarówno swoje obowiązki, jak i uprawnienia.
Czy badanie alkomatem podczas kontroli drogowej jest obowiązkowe?
Policja ma prawo przeprowadzić badanie trzeźwości zarówno wtedy, gdy istnieje podejrzenie, że kierowca znajduje się pod wpływem alkoholu, jak i podczas rutynowych akcji kontrolnych. Funkcjonariusz nie musi wykazywać żadnych szczególnych okoliczności, by poprosić kierowcę o poddanie się badaniu alkomatem. Co ważne, policjant nie musi podczas kontroli sprawdzać trzeźwości, ale w zdecydowanej większości przypadków to robi. Jeśli już poprosi o badanie alkomatem, to my nie możemy odmówić.
Podstawę prawną stanowi ustawa Prawo o ruchu drogowym. Szczególne znaczenie ma art. 129, który wskazuje:
Policjant, w związku z wykonywaniem czynności określonych w ust. 1, jest uprawniony do żądania poddania się przez kierującego pojazdem lub przez inną osobę, w stosunku do której zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mogła kierować pojazdem, badaniu w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu
W praktyce oznacza to, że kierowca zatrzymany do kontroli powinien podporządkować się poleceniom funkcjonariusza i wykonać badanie zgodnie z procedurą.
Jak zachować się podczas badania alkomatem?
Choć dla wielu kierowców jest to sytuacja stresująca, najlepszą strategią pozostaje spokój i rzeczowe podejście. Po zatrzymaniu pojazdu warto wyłączyć silnik, opuścić szybę i poczekać na polecenia funkcjonariusza.
Samo badanie trwa zwykle kilkanaście sekund. Policjant wydaje ustnik lub wskazuje miejsce, w które należy dmuchać. Kluczowe jest wykonanie badania dokładnie według instrukcji. Należy wziąć głęboki oddech i dmuchać jednostajnym strumieniem powietrza tak długo, jak wymaga tego urządzenie.
Wielu kierowców popełnia błąd, próbując dmuchać zbyt krótko albo zbyt słabo. Takie zachowanie może zostać potraktowane jako utrudnianie przeprowadzenia badania i jedynie wydłuży kontrolę. Spokojnie, jeśli pierwszy raz nie wyjdzie, to po prostu policjant przeprowadzi drugie badanie.
Warto również pamiętać, że podczas kontroli nie ma sensu spontanicznie tłumaczyć się z ewentualnego spożycia alkoholu dzień wcześniej. Jeśli wynik jest prawidłowy, takie informacje są po prostu zbędne.
Jakie prawa ma kierowca podczas badania alkomatem?
Kierowca nie jest jedynie biernym uczestnikiem kontroli. Przysługują mu określone prawa związane z przebiegiem badania. Może między innymi zapytać funkcjonariusza o używane urządzenie oraz jego aktualne świadectwo wzorcowania, potocznie nazywane kalibracją. Ma również prawo poznać wynik badania oraz zapoznać się z dokumentacją sporządzoną przez policjantów.
Co istotne, jeśli kierowca nie zgadza się z wynikiem uzyskanym na alkomacie, może domagać się dodatkowej weryfikacji. Najczęściej odbywa się ona poprzez wykonanie badania krwi, które stanowi jedną z najbardziej precyzyjnych metod określania zawartości alkoholu w organizmie. Prawo do takiego żądania jest szczególnie istotne w sytuacji, gdy kierowca ma uzasadnione wątpliwości dotyczące poprawności pomiaru.
Czy można odmówić badania alkomatem podczas kontroli drogowej?
Teoretycznie kierowca może odmówić wykonania badania urządzeniem przenośnym, jednak nie oznacza to zakończenia sprawy. W praktyce odmowa prowadzi do dalszych czynności, w tym skierowania na badanie krwi.
W przypadku zwykłej kontroli drogowej znacznie rozsądniejszym rozwiązaniem jest poddanie się badaniu i ewentualne kwestionowanie wyniku dopiero wtedy, gdy pojawią się ku temu konkretne podstawy.
Czego nie robić podczas badania alkomatem?
Największym błędem jest próba utrudniania kontroli. Nie warto wdawać się w niepotrzebne dyskusje o legalności samego badania, odmawiać współpracy czy próbować manipulować sposobem dmuchania do urządzenia. Policjanci przeprowadzają tego typu czynności wiele razy każdego dnia i szybko rozpoznają sytuacje, w których kierowca próbuje opóźniać procedurę. Z punktu widzenia kierowcy korzyści z takiego działania nie istnieją.
Znacznie lepiej zachować spokój, stosować się do poleceń, sprawdzić wynik pomiaru i korzystać z przysługujących praw wtedy, gdy rzeczywiście pojawią się uzasadnione wątpliwości.