Koniec z wielogodzinną jazdą busem. Od 1 lipca tachografy trafią do lekkiego transportu międzynarodowego

Główny Inspektorat Transportu Drogowego przedstawił szczegóły zmian w przepisach, które zaczną obowiązywać od lipca 2026 r. Najwięcej uwagi przyciąga nowy obowiązek montażu tachografów w pojazdach o DMC od 2,5 do 3,5 tony, wykorzystywanych w międzynarodowym, zarobkowym przewozie towarów. To kolejny etap wdrażania unijnego Pakietu Mobilności, którego celem jest ujednolicenie zasad funkcjonowania transportu drogowego na terenie całej Europy.

Zgodnie z regulacjami przyjętymi przez Parlament Europejski i Radę UE, obowiązek montażu tachografów obejmie również lżejsze pojazdy wykorzystywane w międzynarodowym transporcie towarów. W praktyce oznacza to, że firmy korzystające z busów lub zestawów o DMC powyżej 2,5 t, ale nieprzekraczających 3,5 t, będą musiały wyposażyć je w inteligentne tachografy drugiej generacji. Co istotne, nowe przepisy dotyczą wyłącznie przewozów międzynarodowych, w tym kabotażowych. Nie obejmą natomiast transportu krajowego ani przewozów pasażerskich — busy do dziewięciu osób, niezależnie od tego, czy jeżdżą po Polsce, czy za granicą, nadal będą zwolnione z tego obowiązku.

Przepisy przewidują jednak kilka wyjątków. Tachografy nie będą wymagane w pojazdach wykorzystywanych do przewozów niezarobkowych, wykonywanych na potrzeby własne firmy lub kierowcy — o ile samo prowadzenie pojazdu nie jest jego głównym zajęciem. Szczegółowy katalog wyłączeń można znaleźć w art. 3 oraz 13 rozporządzenia WE nr 561/2006.

Warto też zaznaczyć, że zmiany nie obejmują kwestii ograniczników prędkości. W przypadku busów o DMC do 3,5 t nadal nie ma obowiązku ich montażu — taki wymóg pozostaje domeną ciężarówek powyżej 3,5 t oraz autobusów.

Pojazdy objęte nowymi regulacjami będą musiały zostać wyposażone w homologowane, cyfrowe tachografy drugiej generacji (G2V2). Ich montaż będzie mógł wykonać wyłącznie autoryzowany serwis, który odpowiada także za legalizację i kalibrację urządzenia. Kierowcy z kolei będą musieli posiadać kartę kierowcy — o jej wydanie trzeba wcześniej wystąpić do Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Po stronie firm transportowych pojawi się też obowiązek przeszkolenia pracowników z obsługi tachografów, bo brak odpowiedniej wiedzy może skończyć się dotkliwymi karami — zarówno dla kierowcy, jak i przedsiębiorcy.

To jednak nie wszystko. Nowe przepisy zobowiązują przewoźników do regularnego zgrywania danych z tachografów i kart kierowców — odpowiednio nie rzadziej niż co 90 i 28 dni — a następnie ich archiwizacji przez co najmniej rok. Wszelkie zaniedbania w tym zakresie będą traktowane jako poważne naruszenia przepisów.

Wraz z wprowadzeniem obowiązku tachografów, kierowcy busów działających w transporcie międzynarodowym będą musieli stosować się do tych samych zasad dotyczących czasu pracy i odpoczynków, co kierowcy ciężarówek. W praktyce oznacza to m.in. limit 9 godzin jazdy dziennie (z możliwością wydłużenia do 10 godzin dwa razy w tygodniu), obowiązkową 45‑minutową przerwę po 4,5 godzinach za kierownicą, co najmniej 11 godzin odpoczynku dobowego oraz regularne pauzy tygodniowe. Za nieprzestrzeganie tych reguł przewidziane są kary — zarówno dla kierowców, jak i dla firm.

Zmiany obejmą też obowiązki pracodawców. Firmy będą musiały prowadzić szczegółową ewidencję czasu pracy kierowców busów i rozliczać ich wynagrodzenia według zasad znanych już z transportu ciężkiego. Dokumentacja ta stanie się również przedmiotem kontroli podczas inspekcji przedsiębiorstw.

Wprowadzenie tachografów w busach o DMC 2,5–3,5 tony to początek nowej ery dla przewoźników realizujących międzynarodowe przewozy rzeczy. Nowe obowiązki oznaczają nie tylko większą kontrolę nad czasem pracy kierowców, ale też konieczność dostosowania procedur i wyposażenia floty do unijnych standardów. Dla wielu firm to wyzwanie organizacyjne i koniec wielogodzinnych jazd bez przerwy.