Każdy wie, jak bardzo Włosi kochają samochody. Niestety, ponad 60 lat temu większość z nich mogła co najwyżej na nie popatrzeć. W 1960 r. na 100 mieszkańców Italii statystycznie przypadały zaledwie trzy auta. Dla porównania, w USA były to aż 34 pojazdy.

Na szczęście w 1960 r. od trzech lat na rynku brylował nowy Fiat 500, który zmienił wszystko.

Dalsza część tekstu pod materiałem wideo

13 KM na początek

Fiat Nuova 500 zadebiutował 4 lipca 1957 r. i był dokładnie tym, czego Włosi potrzebowali. Przystępnym cenowo, eleganckim, w miarę wygodnym i bardzo oszczędnym samochodem. Idealnym pierwszym autem w życiu. Moment też był idealny, ponieważ gospodarka Włoch rozwijała się błyskawicznie. Coraz więcej osób mogło sobie pozwolić na pożegnanie skutera lub motocykla i przesiadkę do samochodu.

Fiat Nuova 500 wydaje się dziś miniaturką. Pierwsza odmiana mierzyła zaledwie 297 cm długości, 132 cm szerokości i 132,5 cm wysokości, ważąc jedynie 485 kg. Umieszczony z tyłu silnik miał tylko dwa cylindry, 479 cm sześc. i 13 KM.

Na życzenie klientów moc szybko zwiększono o 2 KM, do 15 KM. Co ciekawe, mocniejsza wersja kosztowała mniej niż wcześniejsza słabsza.

Fiat 500 zmodernizowany przez Abartha Foto: Stellantis
Fiat 500 zmodernizowany przez Abartha

W 1958 r. gamę uzupełniła odmiana o wymownej nazwie Sport. Fiat Nuova 500 Sport miał o 20 cm sześc. większy silnik ze zmodernizowanymi zaworami i wałkiem rozrządu. Te wszystkie zabiegi przyniosły prawie 22 KM. Z zewnątrz sportowy charakter podkreślały biegnące po bokach karoserii czerwone pasy.

Naprawdę sportową wersję ”pięćsetki” przygotował Abarth. W latach 1963-1971 powstała seria modeli 595/695, rozwijających od 27 do 38 KM.

Maluch zastępuje ”pięćsetkę”

”Zwykły” Fiat Nuova 500 też robił się coraz mocniejszy. W 1960 r. pojawiła się odmiana D z silnikiem z wersji Sport. Wprawdzie rozwijała o 4 KM mniej, ale nadal było to o 3 KM więcej niż w dotychczasowej standardowej ”pięćsetce”.

W 1968 r. gamę uzupełniła odmiana Lusso, czyli luksus. Niestety, szaleństw nie było. Nadwozie wzbogaciło się o zamocowane do zderzaków orurowania, a wnętrze – m.in. o tekstylne dywaniki zastępujące gumowe maty. Był też np. nowy zestaw wskaźników i plastikowe pokrycie deski rozdzielczej.

Fiat 500 R (1972-1975) Foto: Stellantis
Fiat 500 R (1972-1975)

W 1972 r. pojawił się Fiat 500 R, którego silnik pochodził z przedstawionego w tym samym roku następcy, czyli modelu… 126.

Tak jest, nasz Maluch zastąpił ”pięćsetkę” i na dodatek powstał na jej zmodernizowanej płycie podłogowej. W czerwcu 1973 r. w Bielsku-Białej ruszyła produkcja licencyjnej wersji Fiata 126, czyli Polskiego Fiata 126p, który w 1997 r. otrzymał nazwę handlową Maluch.

Sam Fiat 500 miał dwie intrygujące odmiany nadwoziowe. Pierwszą z nich było kombi Giardiniera. Przedstawiony w 1960 r. samochód miał przedłużony rozstaw osi.

Drugą była odmiana Jolly, przygotowana przez słynną włoską firmę stylistyczno-karoseryjną Ghia. Ten niezwykle wyglądający kabriolet w ogóle nie miał bocznych drzwi.

Po Maluchu kolejna ”pięćsetka”

Produkcja Fiata 500 skończyła się w 1975 r., czyli aż po 18 latach. Ogółem powstała potężna liczba 3 mln 678 tys. samochodów.

Włoska firma wróciła do swojej legendarnej nazwy, ale w przewrotny sposób. W 1991 r. w Polsce ruszyła produkcja Fiata Cinquecento – Cinquecento, czyli pięćset. Prawdziwy powrót nastąpił jednak znacznie później.

4 lipca 2007 r., dokładnie pół wieku po Nuova 500, Fiat przedstawił nową ”pięćsetkę”, która nie tylko nazwą, ale także designem nawiązywała do pierwowzoru. Auto stało się największym współczesnym hitem rynkowym Fiata. Choć należy do najstarszych nadal oferowanych samochodów osobowych w Europie, to w 2021 r. był najlepiej sprzedającym się modelem swojego segmentu na Starym Kontynencie (dane: JATO Dynamics za ”Automotive News Europe”).

Fiat 500 (druga generacja; od 2007 r.) Foto: Stellantis
Fiat 500 (druga generacja; od 2007 r.)

Produkowana od 15 lat w Tychach ”pięćsetka” została legendą śląskiej fabryki. W naszym kraju tylko jeden model Fiata powstał w większej liczbie egzemplarzy. Jest nim, jak się łatwo domyśleć, 126p.

W 2020 r. zaczęła się nowa era w historii „pięćsetki”. Na rynek trafiła trzecia generacja (oferowana równocześnie z drugą), która ma już napęd elektryczny.