PRL

Dotarliśmy do stylisty dwóch szalenie ważnych Fiatów produkowanych w Polsce: 126 el i Seicento. To Włoch Luciano Bove, który opowiedział nam kilka zaskakujących historii…

Najdroższy samochód produkowany w PRL kosztował równowartość prawie 200 średnich pensji, Polski Fiat 126p wcale nie był najkrótszym autem wytwarzanym w socjalistycznej Polsce, a legendarny FSO Polonez Coupe najrzadszym. Oto osiem rekordów motoryzacji minionej epoki, czyli "najki" z PRL.

Gierkówka to największa inwestycja drogowa Polski Ludowej. Choć powstała w 42 miesiące i budziła podziw, to szybko na jaw zaczęły wychodzić skutki oszczędności i jej słabego wykonania. Wielu kierowców oraz pasażerów przypłaciło to zdrowiem i życiem.

Ślęczysz pod publiczną ładowarką godzinę, a i tak zasięg wzrasta o śmieszne 150 km? W latach 80. w PRL było jeszcze gorzej: w kolejce do stacji paliw mogłeś spędzić nawet sześć godzin, po czym – jeśli podjechałeś Polskim Fiatem 126p – jednorazowo wolno było ci zatankować zaledwie 10 l, co wystarczało na ok. 160 km jazdy. A i tak czułeś się największym szczęściarzem.

Krystyna Łukaszek miała 18 lat i była w piątym miesiącu ciąży, kiedy w wigilijną noc 1976 r. wracała z kościoła z 25-letnim mężem Stanisławem i 12-letnim bratem. Pieszo, 4 km, poboczem drogi. Tej nocy wszyscy troje, a właściwie czworo, licząc nienarodzone dziecko, zginęli. Sprawcy upozorowali zabójstwo na wypadek z udziałem autobusu San H100 — popularnego w tamtych czasach modelu. Drugi autobus — Autosan — posłużył jako środek transportu dla 30 świadków.

Może jeździł nim twój tata? Może uczyłeś się na nim do egzaminu na prawo jazdy? Polski Fiat 125p to jedna z legend PRL-u. Przekonaj się, ile naprawdę o nim wiesz.

Najwyraźniej jesteśmy bardzo sentymentalnym narodem – na polskim rynku klasyków dobrze zachowane Duże Fiaty, Maluchy czy Polonezy bywają wyceniane wyżej niż auta renomowanych, zachodnich marek z tych samych lat. W latach 80. każdy właściciel Fiata 125p czy Malucha bez wahania zamieniłby go na Volkswagena Golfa, czy Mercedesa W124 – teraz nie brakuje chętnych na wymiany w drugą stronę. Postanowiliśmy więc sprawdzić, co jeszcze pamiętacie o autach, które trafiały na polskie drogi przed 1989 r.

Te samochody jeszcze kilkadziesiąt lat temu można było oglądać na polskich drogach. Dzisiaj spotkanie ich graniczy z cudem. Pamiętasz, jakie auto powstało jako następca Dużego Fiata? Kojarzysz, jak nazywano wtedy stacje benzynowe? Trzeba być ekspertem, żeby zdobyć choć 13/15 punktów.

Przez kilkadziesiąt lat z taśm warszawskiej Fabryki Samochodów Osobowych zjechały miliony aut. Wzbudzały często kontrowersje – dla jednych były obiektami marzeń, dla innych – kpin i żartów. Dominowały konstrukcje licencyjne: od Warszawy budowanej na licencji Gaza M21 Pobieda, przez Fiata 125 i Poloneza (pierwotnie przygotowane przez włoskich konstruktorów, wielokrotnie modyfikowane przez polskich inżynierów), aż po modele z gamy Daewoo. Były też konstrukcje własne, jak choćby Syrena, czy wiele obiecujących prototypów, z których nieliczne doczekały się produkcji. Sprawdź swoją wiedzę na temat samochodów produkowanych w FSO.

Dla jednych obiekty żartów, dla innych piękne samochody. Jedno jest natomiast pewne – samochody z czasów PRL-u produkowane w krajach socjalistycznych zawsze były pożądanym obiektem. To nic, że awaryjne i topornie wykonane – ważne, że w ogóle były. Dziś znowu są cenione, ale już jako klasyki. A czy są ładne? To oczywiście rzecz gustu.

Nadal można liczyć na rekompensatę przysługującą tym, którzy w czasach PRL-u wnieśli przedpłatę na Fiata 126p lub FSO 1500, ale nie doczekali się swojego nowego auta. A rekompensata wcale nie jest taka mała.

Polacy to zdolny naród i udowodnili to już niejednokrotnie. Jednak w tym przypadku przeszli samych siebie: bez odpowiednich technologii oraz zaplecza kadrowego i sprzętowego stworzyli samochód, który stał się przebojem eksportowym na ponad trzy dekady. Poznajcie niezwykłą historię Nysy N59.

Piotr Sielicki przewertował tysiące dokumentów w archiwum Porsche w poszukiwaniu polskich śladów w historii marki. "Dokopał" się do niezgłębionych wcześniej historii i osób, które przedstawił w obszernym albumie pt. "Kronika Porsche. Polskie historie". Wbrew pozorom w PRL-u za kierownicą Porsche można było zobaczyć nie tylko Sobiesława Zasadę. Co udało się odkryć autorowi i jak powstawała ta publikacja?

W PRL-u każdy samochód był marzeniem, nawet Fiat 126p, ale ta dziewiątka to prawdziwe superauta z FSO. Jest tu np. Polonez z silnikiem Ferrari (i chłodnicą Stara) oraz 6-drzwiowy Fiat 125p z rozstawem osi jedynie o 28 cm mniejszym niż w najbardziej luksusowej wówczas limuzynie Rolls-Royce’a.

30 czerwca 1983 r. powstała ostatnia Syrena, jeden z najbarwniejszych samochodów PRL, który o mało nie zasilił grona pionierów minivanów i kompaktowych hatchbacków oraz rywali włoskich coupe. Auto, którym regularnie startowano w Rajdzie Monte Carlo. Model, którego bagażnik służył m.in. do wożenia części zamiennych, bo z racji niezbyt wyśrubowanej jakości Syrenę nazywano "królową polskich poboczy". Czy jej silnik naprawdę pochodził ze strażackiej motopompy, a nadwozie wykonano z płyt pilśniowych? Oto dziewięć najciekawszych i najbardziej pikantnych historii o Syrenie.

W szarym tłumie prawie półtora miliona wyprodukowanych Polskich Fiatów 125p trafiały się prawdziwe perły, jak 6-drzwiowa limuzyna, coupe z chowanymi reflektorami, wyścigówka z blokiem silnika Ferrari czy przedstawione 50 lat temu szybkie Akropolis, które z punktu widzenia ówczesnych zarobków było droższe niż dziś Porsche 911 Carrera GTS Cabriolet. Czy pamiętasz jeszcze te legendy PRL?

Jeździli nią komunistyczni dygnitarze, a jej czarna wersja była szczytem marzeń PRL-owskiej klasy średniej. Z czarną Wołgą wiąże się też legenda o porwaniach. Gdy radziecka maszyna cieszyła się ogromną popularnością, w kraju zniknęło ponad 200 dzieci.

W okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej samochód był dobrem luksusowym, którego chęć posiadania można porównać wyłącznie z chęcią zdobycia własnego mieszkania w zrujnowanym przez wojnę kraju. Auto stało się też swoistym narzędziem w rękach władz, które bardzo umiejętnie z tego instrumentu korzystały.

W PRL wszystko z szeroko pojętego Zachodu było marzeniem. Miałeś prospekt Toyoty – byłeś królem liceum. Miałeś Toyotę – byłeś królem życia. Auta, którymi na Zachodzie jeździły miliony ludzi, w Polsce trafiały jedynie do najzamożniejszych. Oto dziewięć z nich.

Ziemia jest płaska, a ogrzewające ją słońce to sztuczny twór obcej cywilizacji? Motoryzacja też ma swoje mity, które tylko mieszają w głowie i wprowadzają w błąd. Oto 10 nonsensów powtarzanych od dziesięcioleci.