Karanie kierowców zatrzymywaniem praw jazdy za drastyczne przekroczenia prędkości ma w Polsce wielu przeciwników, dlatego zasada, że za drastyczne przekroczenie prędkości traci się prawo jazdy, wprowadzana jest "po kawałku". Od lat obowiązuje przepis, który wprowadził obligatoryjne zawieszenie uprawnień na trzy miesiące, gdy kierowca da się złapać na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km na godz., ale tylko na obszarze zabudowanym. Przepis ten do 2 marca 2026 r. włącznie brzmiał:
Poznaj kontekst z AI
Jakie nowe przepisy weszły w życie 3 marca 2026 roku?
Jakie są limity prędkości na drogach ekspresowych jednojezdniowych?
Czy można stracić prawo jazdy na autostradzie za przekroczenie prędkości?
Ile wynosi mandat za przekroczenie prędkości o 51–60 km na godz.?
"Policjant zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km na godz. na obszarze zabudowanym (...)"
Od 3 marca 2026 r. obowiązuje nowa, "wydłużona" wersja tego przepisu, do którego dodano słowa:
lub na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym (...)
Wiadomo, że chodzi głównie o drogi poza obszarem zabudowanym, na których ustawowy limit prędkości wynosi 90 km na godz., a w praktyce bywa w bardzo wielu miejscach obniżany za pomocą znaków drogowych. Ale czy tylko na takich drogach?
Na drogach ekspresowych też możesz stracić prawo jazdy za prędkość
Fragment drogi S10 niedaleko ToruniaŹródło: Google Maop
O ile autostrada co do zasady jest drogą składającą się z dwóch odseparowanych od siebie jezdni (a więc jest drogą dwujezdniową), to w przypadku dróg ekspresowych tej zasady nie ma. Droga ekspresowa może być drogą dwujezdniową i może być drogą jednojezdniową. Kodeks drogowy przewiduje nawet inne limity prędkości na drogach ekspresowych w zależności od tego, czy ma ona jedną czy dwie jezdnie. Limity te wynoszą:
- na drodze ekspresowej dwujezdniowej – 120 km na godz.;
- na drodze ekspresowej jednojezdniowej – 100 km na godz.
Co ważne, na drodze ekspresowej jednojezdniowej można od 3 marca 2026 r. stracić prawo jazdy za przekroczenie prędkości. Ma się rozumieć, trzeba jechać bardzo szybko. Jeśli na danym odcinku nie ma dodatkowego, określonego znakami ograniczenia prędkości, ustawowy limit wynosi 100 km na godz. i żeby automatycznie stracić prawo jazdy na trzy miesiące, trzeba dać się złapać na jeździe z prędkością 151 km na godz. lub więcej.
Czy dużo jest w Polsce dróg ekspresowych jednojezdniowych?
Nie. O ile jeszcze kilka lat temu jednojezdniowe drogi ekspresowe nie były czymś niezwykłym, to obecnie odcinki takich dróg należą do rzadkości – w większości przypadków albo już dobudowano drugą jezdnię, albo właśnie trwa poszerzanie tych dróg, albo przynajmniej jest ono w planach. Na poniższej mapce GDDKiA są zaznaczone takie odcinki dróg. W rzeczywistości fragmenty jednojezdniowych ekspresówek są jeszcze spotykane (np. na drodze S10 pod Toruniem), ale to raczej wyjątek niż reguła
Warto pamiętać: na drodze ekspresowej jednojezdniowej limit prędkości to nie 120 km na godz. ale 100 km na godz.
Kary za prędkość na autostradach i drogach ekspresowych i tak są surowe
Niezależnie od ryzyka utraty prawa jazdy na trzy miesiące, które na większości dróg ekspresowych w Polsce nie występuje, przekroczenie prędkości o ponad 50 km na godz. ma swoje poważne konsekwencje niezależnie od rodzaju drogi.
Kary za przekroczenie dopuszczalnej prędkości wynoszą:
- do 10 km na godz. - 50 zł + 1 punkt karny
- o 11–15 km na godz. - 100 zł + 2 punktów karnych
- o 16–20 km na godz. - 200 zł + 3 punktów karnych
- o 21–25 km na godz. - 300 zł + 5 punktów karnych
- o 26–30 km na godz. - 400 zł + 7 punktów karnych
- o 31–40 km na godz. - 800/1600* zł + 9 punktów karnych
- o 41–50 km na godz. - 1000 /2000* zł + 11 punktów karnych
- o 51–60 km na godz. - 1500/3000* zł + 13 punktów karnych
- o 61–70 km na godz. - 2000/4000* zł + 14 punktów karnych
- o 71 km na godz. i więcej - 2500/5000* zł + 15 punktów karnych
*mandat w podwójnej wysokości w przypadku, gdy kierowca zostanie zatrzymany za przekroczeniu prędkości o ponad 30 km na godz. drugi raz w ciągu 2 lat.
Jaki limit prędkości z przyczepą na ekspresówce i autostrzdzie?
Limit prędkości dla samochodów z przyczepą na autostradzie i drodze ekspresowej to tylko 80 km na godz.Igor Kohutnicki / Auto Świat
Warto wiedzieć, że najwyższy limit prędkości dla aut z przyczepą – obowiązujący na drogach ekspresowych i autostradach – to zaledwie 80 km na godz. Jeśli kierowca ciągnący przyczepę, choćby małą i lekką, rozpędzi się na drodze ekspresowej lub autostradzie do 120 km na godz., grozi mu mandat 800 zł; przy 140 km na godz. przekroczenie limitu prędkości równe jest 60 km na godz. i mandat to aż 1500 zł (plus 13 punktów karnych).
Na drodze ekspresowej oraz na autostradzie limit prędkości dla samochodów z przyczepą jest tylko o 10 km na godz. wyższy niż na pozostałych drogach.
