Diesel, benzyna, gaz, a może hybryda? Porównałem wady i zalety popularnych źródeł napędu

W polskich realiach, gdzie zima potrafi zaskoczyć kierowców, wybór źródła napędu nie ogranicza się do analizy tego, które paliwo jest najdroższe. Trzeba sprawdzić, co najbardziej się opłaca, biorąc pod uwagę koszty eksploatacji, żywotność silnika i codzienną wygodę użytkowania. Ten ostatni aspekt ma niebagatelne znaczenie w kraju, gdzie można mieć zarówno +30 st. C, jak i -20 st. C. I we wszystkich tych warunkach samochód musi spełniać swoje zadanie. Do tego część z nas musi wziąć pod uwagę również strefy czystego transportu. Jaki więc typ paliwa jest najlepszy? Jak widać, odpowiedź wcale nie będzie prosta i jednoznaczna.

Każdy typ paliwa ma swoje plusy i minusy, szczególnie gdy temperatura spada poniżej –20°C. Jednostki benzynowe z reguły oznaczają tańszy i prostszy serwis niż diesle, łatwy rozruch zimą, szybkie nagrzewanie i komfort jazdy w mieście. W dodatku za sprawą różnych podatków benzyna stała się też tańsza niż olej napędowy, choć oczywiście pamiętajmy, że w zdecydowanej większości przypadków silniki benzynowe będą palić sporo więcej paliwa, niż diesle.

Kolejnymi zaletami silnika wysokoprężnego jest zazwyczaj wyższy moment obrotowy, a przez to poczucie jazdy znacznie mocniejszym samochodem. Dla wielu może to też oznaczać łatwiejsze wyprzedzanie, pozwala to też na ciągnięcie ciężkich przyczep i nie ma poczucia przeciążenia, jeśli samochód jest w pełni załadowany. Z drugiej strony taki silnik znacznie dłużej się nagrzewa (szczególnie podczas mrozów), przez co gorzej nadaje się na krótkie trasy, ponadto, jak już wspomnieliśmy, koszty paliwa są wyższe, a nowoczesne konstrukcje wymagają jeszcze dolewania AdBlue — kolejnego elementu ekologicznej układanki, która lubi się zepsuć. Pamiętajmy też, że diesel może mieć problemy z rozruchem zimą (choć nowoczesne silniki wysokoprężne znacznie rzadziej ulegają takim problemom).

Nie ma jednak wątpliwości, że na długie trasy napęd diesla po prostu jest najlepszy. Zapewnia duże przebiegi na jednym tankowaniu, utrzymuje wówczas niskie obroty, przez co zapewnia wysoką kulturę pracy i ciszę we wnętrzu, a wszystkie elementy układów oczyszczania spalin mają optymalne warunki do pracy i nie ulegają awariom przedwcześnie. To regularna jazda po mieście jest najgorsza dla diesla.

Pamiętajmy jednak, że w końcu i w dieslu, i w benzynie awariom zacznie ulegać cały osprzęt — turbiny, filtry DPF i GPF, wtryski i inne elementy nie są wieczne. Oczywiście, takich usterek możemy się spodziewać po przejechaniu ok. 200 tys. km lub więcej, ale nowoczesna benzyna wcale nie ma dużo mniej "dodatków", niż diesel, zatem głosy, że silnik benzynowy jest znacznie tańszy w eksploatacji, już nie są tak aktualne, jak jeszcze 10 lat temu.

Inaczej ma się sprawa w przypadku hybryd, które Polacy pokochali. To aktualnie chyba najlepszy typ napędu dla typowego Kowalskiego. W mieście, gdzie spędza najwięcej czasu, ma niskie spalanie, z kolei na trasie hybryda nie jest za słaba, choć zazwyczaj pali więcej, niż diesel, ale podobnie jak czysta benzyna. I w zależności od konstrukcji często jest łatwiejsza w budowie, dzięki czemu także odporniejsza na długoletnią eksploatację. Wady? Prawie nie ma, nagrzewa się w miarę szybko, ale nie wszystkim przypadnie do gustu charakterystyka pracy takiego układu, szczególnie jeśli jest wyposażony w skrzynię bezstopniową, jak jest to w Toyotach. Niebagatelną zaletą jest jednak fakt, że w niektórych modelach można dalej założyć gaz...

No właśnie, co z tym gazem? Czy to najbardziej opłacalne paliwo? Gaz jest zdecydowanie tańszy, ale i spala się go 10-20 proc. więcej w porównaniu do benzyny. Rachunek ekonomiczny jednak zazwyczaj jest prosty — gaz jest opłacalny w dłuższej perspektywie i zapewnia niezawodną oraz tanią jazdę. Z wad trzeba jednak zaliczyć fakt, że butla zabiera przestrzeń ładunkową, a silnik coraz rzadziej może pracować na samym gazie. W nowoczesnych benzynach z bezpośrednim wtryskiem, nawet mimo posiadania gazu, silnik i tak pośrednio spala benzynę. To podnosi koszty eksploatacji. Jeśli więc mamy możliwość wzięcia fabrycznej instalacji gazowej, to nie ma co się zastanawiać, ale jeśli chcemy ją zamontować do auta używanego, lepiej się skonsultować z mechanikiem, czy warto i czy silnik się do tego nadaje.

Pozostaje jeszcze kwestia napędu elektrycznego. Srogie zimy pokazały, że... to wcale nie taki zły napęd, jak go malowali jeszcze kilka lat temu. Zapewnia on natychmiastowe ciepło, a proces nagrzewania baterii nie trwa już tak długo, jak kiedyś i nie jest aż tak energochłonny. Poza tym jego serwis jest tani i nie trzeba wymieniać filtrów, olejów itp. Wadą dalej pozostaje krótki zasięg, co powoduje częste i długie postoje na ładowarkach. Można jednak uznać, że w mieście to świetne rozwiązanie, z kolei na trasy nadal wygrywają silniki spalinowe. Muszę jednak zwrócić uwagę na jeden bardzo istotny aspekt — elektryk jest opłacalny tylko w sytuacji, gdy mamy własny dom i podłączamy go do własnego źródła prądu. Inaczej jest po prostu najdroższy w eksploatacji spośród wszystkich napędów.

Wszystko więc zależy od przeznaczenia pojazdu, a wybór źródła napędu wcale nie jest tak prosty, jak mogłoby się wydawać. Niestety, już nie sprawdzają się słowa dziadków, że diesel jest najoszczędniejszy i nabardziej niezawodny — dziś niezawodność zależy od stylu jazdy, a raczej tego, gdzie samochodem jeździmy. Pod względem łatwości użytkowania w mieście najlepszy będzie elektryk, ale trzeba się liczyć z dużymi spadkami zasięgu. Zaraz potem hybryda i benzyna lub gaz. Na trasy do tej pory nie wymyślono nic lepszego, niż diesel i to w tym momencie najlepsze rozwiązanie, choć trzeba przyznać, że na sezonowe dłuższe trasy równie dobrze spiszą się benzyna i hybryda.