Jeździłem Cuprą Formentor VZ5. To zupełnie inny samochód, po raz ostatni ma taki silnik

Wersja VZ5 była już dostępna w Formentorze. Niedawno trafiła również do modelu po liftingu, choć początkowo hiszpańska marka tego nie zapowiadała. Najwyraźniej ostatecznie udało się przekonać kogo trzeba w koncernie Volkswagen. Dzięki temu pod maskę crossovera Cupry znowu trafił ceniony silnik 2.5 TSI, który napędza Audi RS 3 (niestety jego dni są policzone). Tym razem oferta jest jeszcze bardziej limitowana niż poprzednio — powstanie tylko 4 tys. egzemplarzy na wszystkie rynki. Dla porównania poprzednia seria liczyła 7 tys. sztuk. Zainteresowani powinni się pospieszyć — kto pierwszy, ten lepszy!

Oczywiście specjalna odmiana to nie tylko silnik, wyróżników jest znacznie więcej. Formentor w tym wydaniu ma poszerzone nadkola oraz zderzaki z wykończeniami z włókna węglowego. Z przodu sportowego smaczku dodaje splitter z logo VZ5, a z tyłu — dyfuzor przyozdobiony dwiema podwójnymi "strzelbami", ustawionymi na skos.

Na uwagę zasługują również aż 20-calowe felgi aluminiowe, które są zarezerwowane wyłącznie dla VZ5. Nie mogło także zabraknąć miedzianych akcentów, charakterystycznych dla Cupry. Testowany egzemplarz otrzymał ponadto jeden z kilku dostępnych matowych lakierów nadwozia — Century Bronze. Sportowy wygląd od początku był mocną stroną Formentora W tym przypadku stylizacja idzie w parze z osiągami, o czym za chwilę.

Jeszcze szybki rzut okaz do środka i jedziemy. Prezentowany samochód otrzymał dodatkowy pakiet Cup Bucket VZ5, który oznacza przednie kubełkowe fotele marki Sabelt. Wyglądają obłędnie i dodają sportowego klimatu całemu wnętrzu (mają otwory na opcjonalne szelki i "karbonowe" wykończenie pleców). Ponadto głębokie fotele bardzo dobrze trzymają na zakrętach, można je mocno obniżyć, a do tego okazują się wygodne. Boczki siedzisk nie są twarde, więc ułatwiają wysiadanie i wsiadanie. Ten wybór warto przemyśleć, bo dla większych osób takie "kubełki" mogą być zbyt ciasne.

Na kierownicy, tak jak w wersji VZ, znajdują się przycisk do zmiany trybu jazdy oraz włączania i wyłączania silnika (nie ma go na konsoli środkowej jak w 1.5 TSI). Kierownica jest taka sama jak w bazowym Formentorze, co jest OK. Łatwo jednak znaleźć elementy, które nie pasują do samochodu za ponad 300 tys. zł. Np. te same plastikowe łopatki do ręcznej zmiany biegów i przeciętnej jakości plastiki. Można by też oczekiwać wykończenia Alcantarą.

Pora na najważniejszy punkt programu, czyli turbodoładowany silnik o pojemności 2,5 l. Akumulator rozruchowy nie zmieścił się pod maską, znajduje się pod podłogą bagażnika (w dodatku tam jest chłodniej). W Cuprze pięciocylindrowy benzyniak generuje nieco mniej mocy niż w Audi, jednak 390 KM oraz 480 Nm to i tak pokaźne wartości w kompaktowym crossoverze. W VZ5 napęd seryjnie jest przenoszony na cztery koła (4Drive), więc nie trzeba toczyć walki o trakcję.

Szybki start spod świateł robi duże wrażenie i zaskoczy niejednego kierowcę w aucie obok. Nic dziwnego, ponieważ przyspieszenie od zera do 100 km na godz. zajmuje tylko 4,2 s. To również zasługa szybkiej, siedmiostopniowej skrzyni DSG. Po raz pierwszy prędkość maksymalna nie została ograniczona elektronicznie, więc na cyfrowym zestawie wskaźników możesz zobaczyć nawet liczbę 280. Za skuteczne hamowanie odpowiadają hamulce z sześciotłoczkowymi zaciskami z przodu i sporymi tarczami (375 × 36 mm). Do tak wysokich osiągów przygotowano znacznie więcej podzespołów.

Zawieszenie Formentora VZ5 zostało obniżone o 10 mm i świetnie trzyma się drogi. Od razu czujesz, że prowadzisz sportowy model, a nie zwykłe auto, które jest szybkie tylko na prostej. Mimo to prześwit pozostał wystarczająco wysoki, żeby nie drżeć podczas parkowania przodem do krawężnika. Adaptacyjne zawieszenie DCC umożliwia aż 15-stopniową regulację. Pomiędzy skrajnymi ustawieniami wyczuwalna jest znaczna różnica — może być bardzo twardo do sportowej jazdy lub całkiem komfortowo na co dzień.

Gdy silnik jest zimny, komputer informuje o czasowym ograniczeniu obrotów do 4800, jak dzieje się to w sportowych modelach. W trybie Comfort wydech tylko lekko pomrukuje. W wyższych (Performance i Cupra) słychać go znacznie wyraźniej — staje się gardłowy, buczący. To także zasługa sztucznego dźwięku z głośników, ale dziś to nic nadzwyczajnego. Nieco więcej siły trzeba włożyć do kręcenia kierownicą, a system start-stop jest wtedy wyłączony. W najbardziej sportowym ustawieniu skrzynia zmusza kierowcę do ręcznej zmiany biegów — specjalny wskaźnik miga na czerwono, gdy silnik zbliża się do limitu 7 tys. obr./min.

Warto wspomnieć o funkcji Drift, która wyłącza ESC, a system Torque Splitter kieruje cały moment obrotowy na jedno tylne koło, ułatwiając wprowadzenie samochodu w kontrolowany poślizg. Odradzam jednak takie próby driftingu na publicznych drogach czy parkingach.

Ile kosztuje taka zabawa pod kątem zużycia paliwa? W mieście podczas normalnej jazdy waha się ono od 11,5 do 13 l/100 km. To normalne wyniki, biorąc pod uwagę specyfikację samochodu. Podczas płynnej jazdy będzie oszczędniej — na ekspresówce spalanie wyniosło 10 l, a na drodze krajowej spadło nawet poniżej 9 l/100 km. Oczywiście im dynamiczniej jedziesz, tym apetyt rośnie.

Cupra Formentor VZ5 to samochód dla największych fanów tego modelu. Wszystko z powodu wysokiej ceny, która w obecnej promocji startuje od niecałych 300 tys. zł. Wystarczy wybrać kilka dodatków i zbliżysz się do poziomu 340 tys. zł (jak w przypadku testowanego egzemplarza). To nie tylko ogromna różnica w porównaniu z bazowym Formentorem 1.5 eTSI mHEV 150 KM DSG, który kosztuje od 150 tys. zł i jest najczęściej wybieraną wersją przez polskich klientów. To zupełnie inne samochody.

Dobrym punktem odniesienia jest wersja VZ o mocy 333 KM, która wydaje się bardziej racjonalnym wyborem, jeśli poszukujesz sportowego, praktycznego crossovera. Taki Formentor również jest wyposażony w napęd 4Drive i może przyspieszyć do "setki" w niewiele dłuższym czasie 4,8 s. Ma jednak zwyczajny silnik 2.0 TSI, który trafia pod maski wielu modeli marek Grupy VW. I nie jest limitowany. Za to kosztuje prawie 60 tys. zł mniej. Coś za coś.